Jostein Smeby (Arabs in Aspic): “Δεν σκεφτόμαστε τι θα πουλήσει ή όχι. Κάνουμε τη μουσική που θέλουμε”

Οι Arabs in Aspic είναι ένα από τα ιδανικότερα παραδείγματα της άνθισης του vintage progressive rock ήχου στις μέρες μας, ειδικά στην καταπληκτική σύγχρονη Νορβηγική prog σκηνή. Η κυκλοφορία του έβδομου studio album τους με τίτλο Madness and Magic (οι κριτικές μας εδώ) τους βρίσκει στο δημιουργικό τους απόγειο και στην κορυφαία στιγμή της καριέρας τους μέχρι σήμερα. Η συζήτηση με τον Jostein Smeby (κιθάρα, φωνητικά) ήταν κάτι που θέλαμε να κάνουμε εδώ και αρκετό καιρό και αποδείχτηκε μία υπέροχη διαδικασία, γεμάτη άκρως ενδιαφέρουσες αποκαλύψεις σχετικές με την μπάντα, τη δημιουργία του album και τα επόμενα βήματά των Arabs in Aspic.

Ερωτήσεις: Θωμάς Σαρακίντσης, Δημήτρης Καλτσάς


Γεια σου Jostein! Επιτέλους ήρθε η ώρα για αυτή τη συνέντευξη. Περιμέναμε καιρό αυτή τη στιγμή.

Κυκλοφορήσατε το album σας εν τω μέσω μίας δύσκολης περιόδου για την ανθρωπότητα. Πώς είναι η ζωή σας κατά την πανδημία και κατά πόσο νομίζεις ότι αυτή η κατάσταση θα επηρεάσει την μπάντα και τους καλλιτέχνες γενικότερα;

Καλησπέρα Θωμά και Δημήτρη!

Σταθήκαμε τυχεροί μέχρι τώρα, τόσο από πλευράς υγείας όσο και στα επαγγελματικά μας. Έχουμε τις δουλειές μας εκτός της μουσικής και δεν επηρεαστήκαμε άμεσα με απόλυση ή νόσηση. Ακυρώθηκε μια προγραμματισμένη συναυλία για την παρουσίαση του δίσκου τον Ιούνιο και είχαμε κάποια θέματα με την παραλαβή των βινυλίων από το εργοστάσιο, που πιθανώς οφείλονταν στον Covid-19. Πέρα από αυτά, λάβαμε πολύ καλές κριτικές για το Madness and Magic. Επίσης, οι πωλήσεις πάνε πολύ καλά. Αναβάλαμε τη συναυλία για την παρουσίαση του δίσκου για τις 10.10.20 στο John Dee στο Oslo. Έχουμε προγραμματίσει και μερικές ακόμα συναυλίες για το φθινόπωρο, οπότε θα έχει ενδιαφέρον να δούμε αν θα παίξουμε σε γεμάτα venues ή όχι.

Σε ό,τι αφορά εμάς, ο Covid-19 δεν θα μας επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό, καθώς δεν χρειάζεται να βασιζόμαστε σε συναυλίες για να ζούμε. Για όσους έχουν επιλέξει να ζουν από τη μουσικοί, η κατάσταση είναι διαφορετική. Προβλέπω ότι οι μεγάλοι καλλιτέχνες θα τα καταφέρουν και θα λάβουν καλή βοήθεια, ενώ αυτοί που έχουν περισσότερο ανάγκη τη στήριξη θα έχουν τη μικρότερη υποστήριξη και θα δυσκολευτούν περισσότερο.

Στο Progrocks.gr πιστεύουμε ακράδαντα ότι έχετε αγγίξει την κορυφή με το Madness and Magic. Αν και αρκετοί πίστεψαν ότι αυτό συνέβη με το Syndenes Magi, φροντίσατε να μας εκπλήξετε όλους. Είναι αριστουργηματικό, έχουμε εθιστεί και το ακούμε συνέχεια. Βάσει της ανατροφοδότησης που έχετε λάβει, η ανταπόκριση είναι αντιστοίχως εκθειαστική γενικότερα;

Αριστούργημα! Ευχαριστούμε πολύ! Κι εμείς αγαπάμε τον δίσκο, αλλά μόλις ξεκινήσαμε! Το Syndenes Magi αρχικά είχε ηχογραφηθεί στα Αγγλικά, αλλά δεν ήμουν χαρούμενος με το αποτέλεσμα, οπότε αποφασίσαμε να κάνουμε τα τραγούδια στα Νορβηγικά και το αγαπήσαμε. Οπότε ξαναγράψαμε ολόκληρο το album. Αυτή τη φορά αρχίσαμε να γράφουμε με τον κ. Edgar Broughton, οπότε έπρεπε να είναι στα Αγγλικά. Μάλιστα έγραψε κάποιους στίχους για την πρώτη πλευρά του δίσκου, αλλά συμφωνήσαμε να τους ξαναγράψουμε και να χρησιμοποιήσουμε κάποιες από τις ιδέες του. Ο τίτλος Madness and Magic είναι δική του ιδέα. 

Πάντα κάνουμε αυτό που θέλουμε, όταν θέλουμε να το κάνουμε. Αυτή τη φορά ο βασικός μας στόχος ήταν κάνουμε έναν δίσκο πιο soft απ’ ό,τι πριν. Γερνάμε ξέρετε! Επίσης, αυτή ήταν η πρώτη φορά που γράψαμε μουσική για δύο drummers. Το αποτέλεσμα είναι κάτι σαν το White Album των Arabs. Είναι σημαντικό για εμάς. Δεν είναι απλά μια συλλογή τραγουδιών. Συχνά συνθέτουμε καινούργια τραγούδια με βάση το προηγούμενο κομμάτι. Δεν θέλουμε να ακουγόμαστε έτσι ή αλλιώς, παίζουμε τη μουσική που θέλουμε με εξοπλισμό παλιάς σχολής, οπότε νομίζω ότι ακουγόμαστε σαν Arabs in Aspic ό,τι και να κάνουμε.

Οι κριτικές είναι φανταστικές, οπότε πρέπει να κάναμε κάτι σωστά αυτή τη φορά!

Έχουμε ήδη ξεκινήσει την προπαραγωγή του επόμενου album μας. Νομίζω ότι θα εκπλαγείτε ξανά!

Αυτό που πρωτίστως εντυπωσιάζει στο Madness and Magic είναι η διαφορετικότητά του, τόσο σε σχέση με τη δισκογραφία σας όσο και με τις κυκλοφορίες του λεγόμενου vintage prog. Δείξατε πως το ύφος σας επιδέχεται περαιτέρω εμπλουτισμό, κάτι που καταφέρατε επιτυχώς. Ο νέος σας δίσκος είναι πολύ πιο groovy, έχει περισσότερα ακουστικά μέρη και λιγότερο heavy prog. Τι σας οδήγησε σε αυτή την αλλαγή στον ήχο σας;

 Απλά θέλαμε να κάνουμε έναν δίσκο πιο soft και πιο εστιασμένο σε δύο drummers, από το να βασιστούμε σε «σατανική» ηλεκτρική κιθάρα και Hammond.

Είστε ένα από τα λίγα Νορβηγικά σχήματα που ακούγονται τόσο Βρετανικά. Όταν γράφαμε την κριτική μας, δεν μπορούσαμε να μην αναφέρουμε τους Pink Floyd, Genesis, Gentle Giant και επίσης υπάρχει μία αναφορά στον Bowie στο ομώνυμο κομμάτι, σωστά (a lad insane…); Οι τέσσερίς σας ακούτε πάνω-κάτω τις ίδιες μπάντες / καλλιτέχνες; Μπορείτε να μας πείτε για τις επιρροές στην καριέρα σας μέχρι σήμερα;

Η μουσική μας πιθανότατα αντανακλά τις προσωπικές μας συλλογές δίσκων. Έχουμε πολλές ομοιότητες στις συλλογές μας, αλλά και αρκετές διαφορές. Στο κάτω-κάτω, είναι η δύναμη μιας μπάντας όταν ο καθένας έχει το δικό του γούστο. Όλοι αγαπάμε τον Bowie. Γίνεται να μην επηρεαστείς από αυτόν; Ξεκινήσαμε την μπάντα με στόχο να παίξουμε πιο σκληρά από τους Sabbath και πιο όμορφα από τον Bowie. Αυτός ήταν ο στόχος…

Προσωπικά, έχω μία κάπως ιδιαίτερη συλλογή δίσκων. Έχω σχεδόν μόνο δίσκους που κυκλοφόρησαν μεταξύ 1968 και 1973. Υπάρχει κάτι σχετικά με αυτή την περίοδο που πάντα με συνάρπαζε. Τόσο ο ήχος όσο και  η συμπεριφορά. Πιθανότατα έχει να κάνει με την εποχή που ηχογραφήθηκαν αυτά τα albums, όταν το rock ήταν δημοφιλής μουσική, οπότε όποιος ήθελε να πουλήσει μουσική έπρεπε να παίζει rock, ακόμα κι αν είχε κλασική / jazz παιδεία ή αν έπαιζε blues. Φυσικά, έχω πολύ Βρετανικό heavy rock και prog rock, αλλά έχω και πολλούς δίσκους Ευρωπαϊκού prog και Krautrock. Επιπρόσθετα, με συναρπάζει το funk, το blues rock και η μοντέρνα μουσική. Οι Mountain είναι μία από τις αγαπημένες μου μπάντες. Ο Eskil, ο ντράμερ μας, πιθανότατα έχει πολλούς από τους δίσκους που αγαπώ. Παίζουμε μαζί από το 1998. Πιθανότατα ακούει πιο πολλές μπάντες που βγάζουν δίσκους σήμερα απ’ ό,τι εγώ, σε διάφορα μουσικά είδη. O Stig είναι ένας κλασικός prog rocker που γεννήθηκε αργά, οπότε ακούει κυρίως δίσκους που θα έπρεπε να είχε ηχογραφήσει ο ίδιος. Ο Erik έχει μεγαλύτερη εμπειρία με το fusion, την jazz, πιο πρόσφατο  prog και metal, αλλά προτιμά τους King Crimson και τους Panzerballett. Ο Alessandro είναι σκληροπυρηνικός metal ντράμερ που επίσης αγαπά το παλιό prog / jazz και heavy rock.

Τα τελευταία χρόνια απολαμβάνουμε ως ακροατές την άνθιση που συντελείται στη σκηνή του ευρύτερου prog στη Νορβηγία. Η έμπνευση και η αισθητική σας άποψη είμαι μακράν ξεχωριστές. Μαγικές συνταγές δεν υπάρχουν, αλλά θα θέλαμε μία εκτίμηση για το πού πιστεύεται ότι οφείλεται αυτό. Ποιες είναι οι αγαπημένες σας Νορνηγικές μπάντες (από τα 70s μέχρι σήμερα);

Στις αρχές της δεκαετίας του ’70 η Νορβηγική prog σκηνή είχε εμπνευστεί κυρίως από το Βρετανικό rock. Είχαμε φανταστικές μπάντες, όπως οι Popol Vuh, οι Ruphus, οι Junipher Greene, οι Aunt Mary, οι Høst και οι Titanic. Αυτές οι μπάντες εξακολουθούν να είναι μερικές από τις αγαπημένες μου γενικά. Οι αγαπημένες μου Νορβηγικές prog μπάντες σήμερα είναι οι Ring van Møbius, οι Wobbler, οι Kryptograf και οι Airbag. Η Apollon records και η Karisma records δίνουν τη δυνατότητα υπογράφοντας νέα ενδιαφέροντα prog συγκροτήματα.

Οι τέσεερίς σας (Jostein, Stig, Erik, Eskil) παίζετε μαζί στους  Arabs in Aspic για πάνω από 10 χρόνια. Η δισκογραφία σας αποδεικνύει πόσο σκληρά έχετε δουλέψει όλα αυτά τα χρόνια και είναι φανερό το πόσο αφοσιωμένοι είστε στην μπάντα. Τι σημαίνουν οι Aspic για εσάς;

Για μένα, ο βασικός στόχος είναι να κάνουμε ένα δίσκο που λείπει από τη συλλογή βινυλίων μου. Δεν περνάμε πολύ χρόνο μαζί κατ’ ιδίαν, αλλά απολαμβάνουμε ο ένας την παρέα στου άλλου όταν παίζουμε μουσική.

Ο περκασιονίστας Alessandro G. Elide συμμετείχε ως session μουσικός στο Syndenes Magi. Η παρουσία του όμως στο Madness and Magic είναι ακόμη πιο ευδιάκριτη. Εδραιώθηκε πλέον ως πέμπτο μέλος;

Ναι, είναι μόνιμο μέλος. Είναι φανταστικός μουσικός και ήρεμος τύπος.

Τα πιο πολλά κομμάτια στο Madness and Magic έχουν μία πιο ευδιάκριτη δομή συγκριτικά με παλιότερες δουλειές σας. Ποια είναι η διαδικασία σύνθεσης στην μπάντας; Τζαμάρετε ατελείωτα, έρχεστε με ιδέες και τις συνδέετε μετά ή και τα δύο;

Συχνά συνθέτω τη φόρμα του τραγουδιού. Χρησιμοποιώ μετρονόμο, ακουστική κιθάρα και κάνω τα πρώτα φωνητικά. Μετά βάζουμε τα ντραμς, το μπάσο και  τα πλήκτρα ξεχωριστά. Συχνά ηχογραφούμε ξανά ντραμς και κιθάρες. Όταν έχουμε τις κιθάρες και τα ντραμς, το μπάσο και τα πλήκτρα κάνουν αυτό που κάνουν καλύτερα. Σε κάποια κομμάτια ηχογραφούμε το μπάσο και τα ντραμς μαζί. Προσθέτουμε τα κρουστά, τα solos και τα φωνητικά όταν η φόρμα είναι έτοιμη. Δεν προβάρουμε πολύ, αλλά περνάμε αρκετό χρόνο στο studio κάθε εβδομάδα.

Πώς γράφτηκε το Heaven in Your Eye; Συμφωνείτε πως είναι ένα από τα καλύτερα κομμάτια σας;

Η αλήθεια είναι ότι το Heaven in Your Eye γράφτηκε σε μία ημέρα. Πήρα μία εξάδα μπύρες, πήγα στο studio και ηχογράφησα το σχεδόν 17-λεπτο κομμάτι με βάση προηχογραφημένα riffs. Οι στίχοι είχαν γραφτεί στο νοσοκομείο όταν η μητέρα μου πέθανε από καρκίνο. Για μένα είναι είναι δυνατό κομμάτι φυσικά και νομίζω ότι σε αυτό δείχνουμε τι μπορούμε να κάνουμε, με την καλή έννοια. Ανυπομονώ να παίξω αυτό το κομμάτι ζωντανά.

Ας αναφερθούμε και επί του εικαστικού / στιχουργικού σκέλους. Ξεκινώντας από τα εξώφυλλα, σε όλα τα albums η γυναικεία φιγούρα πρωταγωνιστεί, δείχνοντας κάθε φορά και μία συγκεκριμένη πτυχή της φύσης της. Υπάρχει μία συγκεκριμένη φιλοσοφία γύρω απ’ αυτή την τάση; Θέλετε να καταδείξετε κάτι; Πιστεύετε ότι η δουλειά της Julia Proszowska είναι η ιδανική σύνδεση μεταξύ της μοσυικής σας και του κοινού;

Έχουμε το προνόμιο να έχουμε τη δική μας επαγγελματία που αγαπάει το prog rock και όχι μόνο τους Arabs in Aspic. Ζει στην Νορβηγία, αλλά κατάγεται από την Πολωνία και έχει μεγάλη εμπειρία τόσο από ιστορία της τέχνης όσο και από ιστορία της μουσικής. Συνεργαζόμαστε από το 2004, αλλά τη θεωρούμε ως μέλος της μπάντας. Λαμβάνει προπαραγωγές της μουσικής και κείμενα, τότε επεξεργάζεται το ύφος και ζωγραφίζει ό,τι ακούει. Έχουμε στενό διάλογο καθόλη τη διαδικασία, οπότε κάνει διάφορα σχέδια. Η θηλυκή φιγούρα είναι η ίδια η καλλιτέχνιδα σε διαφορετικά περιβάλλοντα. Αν κάποιοι αναγνώστες έχουν κάποια λεφτά στην άκρη, μπορούν να αγοράσουν ένα από τα γνήσια artworks.

Syndenes MagiMadness and Magic: «Η Μαγεία της Αμαρτίας» και «Παραφροσύνη και Μαγεία». Είναι προφανές πως η μαγεία ως έννοια είναι παρούσα. Δεδομένου ότι οι στίχοι στο Syndenes Magic είχαν αποδοθεί στα Νορβηγικά, γεγονός που δεν επέτρεπε σε πολλούς να τους μεταφράσουν, μπορείτε να μας αναφέρετε αν υπάρχει κάποια συνέχεια στο στιχουργικό κομμάτι με το Madness and Magic?

Το Syndenes Magi είναι ένας δίσκος βασικά σχετικός με την ηθική, τη θρησκεία και ποιος είναι ο κάτοχος της αλήθειας. Τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα ήταν η καρδιά των στίχων. Το Madness and Magic είναι μια ερμηνεία της σύγχρονης εποχής με αρκετές ομοιότητες με τους στίχους του an interpretation of contemporary times with many similarities to the lyrics of Syndenes Magi. Φυσικά το χρώμα της γλώσσας είναι είναι πιο γεμάτο στα Νορβηγικά.

Το θέμα που πραγματεύεστε στο Madness and Magic είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον και διαχρονικά επίκαιρο. Παρόλο που επιθυμία σας είναι να αφεθεί η θεματική στην κρίση του ακροατή, είναι σαφές πως σας απασχόλησε το θέμα της τεχνολογίας και το πώς αυτή απορροφά τον άνθρωπο. Θέλετε να γίνετε πιο συγκεκριμένοι αναφορικά με το περιεχόμενο των στίχων;

Εργάζομαι ως καθηγητής εδώ και 20 χρόνια και είμαι επίσης γονέας, οπότε αυτό το θέμα είναι πολύ σχετικό με την καθημερινή μου ζωή. H τεχνολογική εξέλιξη είναι ταχύτατη και δεν μου αρέσει αυτό. Οι στατιστικές δείχνουν ότι η νεολαία στην Νορβηγία ξοδεύει 1500 ώρες το χρόνο διασκεδάζοντας μπροστά από μία οθόνη. Αυτές οι ώρες πρέπει να αφαιρεθούν από κάτι που θα μπορούσες ή θα έπρεπε να κάνεις αντ’ αυτού.  Πολλά παιδιά υποφέρουν από κοινωνικό άγχος και χαμηλή αυτοπεποίθηση. Γι’ αυτό έγραψα έναν δίσκο σχετικά με αυτό.

Ξέρουμε ότι το να είναι κανείς σε μία progressive rock μπάντα δεν είναι η ιδανική επιλογή καριέρας για έναν επαγγελματία μουσικό, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά το οικονομικό σκέλος. Πόσο δύσκολο είναι αυτό για εσάς και κατά πόσο άλλαξε η κατάσταση από το ξεκίνημά σας;

Αυτό δεν είναι πρόβλημα για εμάς. Όλοι μας έχουμε καθημερινές δουλειές και δεν χρειάζεται να σκεφτούμε τι θα πουλήσει ή όχι. Κάνουμε τη μουσική που θέλουμε. Αν θεωρούμε ότι είναι αρκετά καλή, πιθανότατα περισσότεροι άνθρωποι θα συμφωνήσουν μαζί μας.

Το εξαιρετικό Live at Avantgarden που κυκλοφόρησε προς διετίας απαθανατίζει το πόσο σφιχτοδεμένη και έμπειρη μπάντα είναι οι Arabs in Aspic. Το εν Ελλάδι κοινό σας επιθυμεί σφόδρα να σας παρακολουθήσει ζωντανά. Παρόλο το απρόβλεπτο των συνεπειών της πανδημίας, υπάρχουν κάποια σχέδια για το μέλλον αναφορικά με ζωντανές εμφανίσεις; Κατά πόσο συμπεριλαμβάνεται η Ελλάδα σ’ αυτές;

Επειδή είμαστε μια μπάντα μουσικών που έχουν άλλα επαγγέλματα, οικογένεια και μικρά παιδιά, ποτέ μας δεν είχαμε ως προτεραιότητα να παίζουμε συχνά ζωντανά, ωστόσο σχεδιάζουμε να προσφέρουμε ζωντανά τη μουσική μας σε μεγαλύτερο βαθμό τα επόμενα χρόνια. Τα παιδιά μας έχουν μεγαλώσει πια και έχουμε πια το περιθώριο να γυρίζουμε τον κόσμο και να κάνουμε τους rock stars. Δώσαμε αρκετές συναυλίες στο εξωτερικό και πραγματικά μας αρέσει πολύ. Δεν έχουμε παίξει ποτέ στην Ελλάδα, αλλά θα χαιρόμασταν να στήναμε μια σκηνή σαν του Woodstock σε ένα ελληνικό νησί.

Έχετε κανονίσει κάποιες συναυλίες για τον Οκτώβριο. Τι άλλο να περιμένουμε από τους  Arabs in Aspic στο μέλλον;

Πιο πολλά Live κια ένα πολύ σκληρό νέο prog album. Επίσης, ετοιμάζουμε κάτι στο studio με δύο rock θρύλους.

Σας ευχαριστούμε θερμά και ευχόμαστε ολόψυχα να μας εκπλήσσετε θετικά με κάθε νέα σας κυκλοφορία.

Παιδιά σας ευχαριστούμε πολύ για τις ενδιαφέρουσες ερωτήσεις και την ενδελεχή καλή κριτική στο album μας.

Θα θέλαμε πολύ να παίξουμε τη μουσική ας στην Ελλάδα!

Ευχόμαστε ό,τι καλύτερο σε εσάς, όλους τους prog rock fans και όλους τους Έλληνες!