Trojka – I Speilvendthet

[Tik Records, 2017]

Εισαγωγή: Δημήτρης Καλτσάς
Μετάφραση: Β. Χριστοδούλου, Δ. Καλτσάς
25 / 09 / 2017

Όπως δηλώνει και το όνομά τους, οι Trojka από το Bergen της Νορβηγίας είναι trio αποτελούμενο από τους Gjert Hermansen (φωνητικά, τύμπανα), August Riise (φωνητικά, πλήκτρα) και Simon Kverneng (φωνητικά, μπάσο). To I Speilvendthet είναι το πρώτο album της μπάντας που κυκλοφόρησε νωρίτερα φέτος από την Tik Records. Οι ίδιοι δηλώνουν πως παίζουν progpop και λίγα δευτερόλεπτα μουσικής αρκούν για να επιβεβαιωθούν πλήρως. Κι όμως, οι εκπλήξεις απλώς ξεκινούν όταν πατηθεί το play…


 

Τhe progpoppest of them all?

Prog + Pop = True, όπως λένε οι Νορβηγοί από το Μπέργεν. Είναι όμως ο συνδυασμός αληθινός και εφικτός; Ξέρω πως μια τέτοια δήλωση θα έκανε πολλούς να αφρίσουν από περιφρόνηση αλλά αν το καλοσκεφτούμε, το prog ήταν πάντα pop, σωστά; Υπήρχε μία εποχή όπου οι Yes, οι Genesis οι King Crimson και οι Rush γέμιζαν στάδια. Οι Pink Floyd καθόριζαν μία ολόκληρη γενιά. Αλλά για μισό λεπτό, όλα αυτά δεν συμβαίνουν ακόμη και σήμερα; Όλοι οι προαναφερθέντες γεμίζουν στάδια ενώ επιδεικνύουν υψηλότατες πωλήσεις. Και ποιος από μας μπορεί να ισχυριστεί ότι μπάντες τόσο ποικιλόμορφες όσο οι Beatles ή οι Radiohead δεν έχουν αναβαθμίσει την pop αισθητική τους; Ποιος μπορεί πραγματικά να πει ότι το Pet Sounds «…δεν είναι αρκετά prog»; Από την άλλη, ό,τι φέρει prog ταμπέλα δεν είναι απαραίτητα προοδευτικό. Έχουν υπάρξει αρκετές περιπτώσεις καλλιτεχνών που βολεύτηκαν στις δάφνες τους από φόβο μην δυσαρεστήσουν το κοινό τους. Το prog όμως αντιπροσωπεύει την ροπή προς την βαθμιαία ή ακόμη και τη ριζοσπαστική εξέλιξη από τα καθιερωμένα και την διάθεση για την δημιουργία του καινούριου (ή έστω του εκλαμβανόμενου ως τέτοιου). Και από τη στιγμή που οι prog καλλιτέχνες θα ήθελαν το προϊόν τους να χαίρει oποίας απήχησης ώστε να το παράγουν και να το διαθέσουν, η μουσική τους (ή το προϊόν τους) είναι εξ’ορισμού pop.

Το μίσησα το άλμπουμ. Μίσησα όλο αυτό που έμοιαζε να θέλει να ενώσει τον late 70s / early 80s ήχο των Yes, Genesis, Gentle Giant και ELP, και ακόμη να προσθέσει στο μίγμα ολίγη από ELO και Asia. Τελείως φάση κιτς συμφωνικού prog που θα μπορούσε άνετα να ντύνει ταινίες Ψάλτη, Μιχαλόπουλου και Γαρδέλη! Αλλά για κάποιο λόγο συνέχισα να το ακούω, σχεδόν μαζοχιστικά. Σύντομα κατάλαβα ότι ο δίσκος περιλαμβάνει πληθώρα αναφορών που ναι μεν ξεκινά από τις παραπάνω μπάντες αλλά ταυτόχρονα φλερτάρει με τις φαρφιστικές ιδεοληψίες του ιταλικού prog και τα ηχοτοπία της σχολής του Canterbury (λέγε με Hatfield and the North). Με ένα περίεργο τρόπο, κάθε φορά που έλεγα «…έλεος, το βγάζω!!», κάθε φορά το άλμπουμ έπαιρνε απροσδόκητες και εκλεπτυσμένες στροφές. Κάθε φορά που ήμουν να την κάνω, οι Trojka με τραβούσαν πάλι πίσω. Και βλέπεις τι έγινε εδώ: πήγα από το κιτς στο εκλεπτυσμένο μέσα σε μια στιγμή. Κάτι παίζει με αυτόν τον δίσκο, κάτι θέλει να πει. Και πάλι από την αρχή, τον έβαλα να παίζει ξανά και ξανά.

Το αγάπησα το άλμπουμ. Το τρίο των Trojka δημιουργεί μουσική η οποία υπηρετεί το τραγούδι σαν αυτοσκοπό. Συνεπώς μην περιμένεις αυνανιστικά ιντερλούδια ή φαντεζί σόλο που θα σε κάνουν να χασμουριέσαι στο άπειρο. Ο σκοπός εδώ είναι ένας και μοναδικός και αυτός είναι να χορέψεις μέχρι θανάτου όπως προστάζει ο κύριος ο θεός σου. Αν κι εδώ που τα λέμε θα φαίνεται λίγο αδέξιο, αφού κομμάτια που ξεκινούν σαν μπαλάντες καταλήγουν σε Crimsonικές ελεγείες βουτηγμένες σε synth. Το groove βέεβαια είναι διάχυτο και πραγματικά νιώθεις πως το όλο εγχείρημα είναι οργανικό μιας και η εκτέλεση ξεφεύγει την παγίδα της τελειομανίας ενώ αφήνει περιθώρια για το ατημέλητο. Ο Gjert Hermansen, ο August Riise και ο Simon Kverneng στα τύμπανα, πλήκτρα και μπάσσο αντίστοιχα, έχουν σχηματίσει έναν δυνατό πυρήνα που λειτουργεί μοναδικά.

Η μετάβαση από AOR κουπλέ σε arena rock riffs και από εκεί σε μυστήρια fusion jazz πολυρυθμικά διαλείμματα, καταδεικνύουν την παιχνιδιάρικη διάθεση της μπάντας. Οι lead φωνές δεν μου άρεσαν αλλά βρίσκω ιδιοφυή τον τρόπο που όλα τα φωνητικά αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Όλα τα μέλη τραγουδούν και πιθανώς να συνδράμουν και οι καλεσμένοι στον δίσκο, κάτι που δίνει points ποικιλίας. Θα ήθελα η πεντακάθαρη παραγωγή του Njål Paulsberg να είναι πιο πλούσια αλλά ίσως δεν θα ταίριαζε με τον γεμάτο ατάκα ήχο του μπάσσου, ειδικά όπως συνδυάζεται με τον ράθυμο ήχο των τυμπάνων. Και πού είναι η κιθάρα; Ίσως λείψει σε κάποιους αλλά σίγουρα όχι σε εμένα. Εκτός από μία ακουστική, οι κιθάρες είναι γενικά απούσες. Αντ’ αυτών η ηχοπαλλέτα συμπληρώνεται από τσέλο, βιόλα, βιολί, βιμπράφωνο, (πιθανότατα) φλικόρνο, αλλά και φλάουτο (από τον Pernille Boye Ahlgren) και σαξόφωνο (από τον Benjamin Mekki Widerøe, γνωστό από τους Seven Impale, ).

Τελικά πρόκειται για ένα πολύ ευχάριστο ντεμπούτο το οποίο χρήζει περαιτέρω απήχησης. Η φροντίδα με την οποία η μπάντα εξέδωσε το τελικό προϊόν είναι εμφανής, ενώ το τελικό αποτέλεσμα επιβεβαιώνει ότι δεν πρόκειται για ένα εύκολο άλμπουμ, όσο κι αν μπερδεύει το περιτύλιγμα. Πιστεύω πως είναι ένα βήμα προόδου αφού εξελίσσεται πέρα από τις αναφορές του ενώ επιδεικνύει πολυεπίπεδες ευαισθησίες. Αν τα νορβηγικά μου είναι καλά, τα θέματα με τα οποία καταπιάνονται οι Trojka ποικίλλουν μεταξύ χιούμορ και υπαρξισμού, αν και σίγουρα έχω χάσει κάπου το νόημα. Τα νορβηγικά είναι μια πολύ όμορφη και τραγουδιστή γλώσσα, η οποία νομίζω δεν θα απογοητεύσει τους ακροατές. Στο προηγούμενο τους EP Menn fra Jorden είχαν ένα κομμάτι με τίτλο Keiserne av Progpop (Οι αυτοκράτορες του progpop). Τους το εύχομαι μέσα από την καρδιά μου. Til neste farvel ή μέχρι το επόμενο αντίο.

8 / 10

Βαγγέλης Χριστοδούλου

 

2η γνώμη

 

Το ντεμπούτο των Trojka αποτελεί ένα ιδανικό παράδειγμα του πλούτου της προοδευτικής μουσικής. Αυτό που καταπλήσσει σε κάθε ακρόαση είναι διαφορετικό από την ακριβώς προηγούμενη. Αρχικά, το pop στοιχείο που αναπτύσσεται σε ακραιφνές prog περιβάλλον διατηρώντας όμως ακέραιο συνθετικό χαρακτήρα. Κατόπιν, τα κατά τόπους «προκλητικά» 80s synths, η φυσικότητα των jazz-fusion ενέσεων, η ευφυέστατη ενορχήστρωση με την κιθάρα να απουσιάζει δικαιολογημένα σχεδόν εξολοκλήρου, το groove που αναδύεται ακόμα και από τα πιο ατμοσφαιρικά ή τεχνικά σημεία, το vintage πνεύμα που αντί νοσταλγικότητας αποπνέει φρεσκάδα… Θα μπορούσε να πει κανείς πολλά ακόμα. Ακόμα και τα μη σπουδαία φωνητικά αναδεικνύονται μέσω των υπέροχων φωνητικών μελωδιών. Το σημαντικότερο όλων, ίσως, είναι ότι οι Trojka έχουν συνθετικό και εκφραστικό στίγμα με έμμεσες και μόνο αναφορές στις επιρροές τους. Σπάνιο ντεμπούτο από κάθε άποψη. Ακούγοντάς το αγαπά κανείς αβίαστα την prog μουσική.

8 / 10

Δημήτρης Καλτσάς

Κάντε το πρώτο σχόλιο

Υποβολή απάντησης