Magma – Zëss: Le jour du néant

[Seventh Records, 2019]

Εισαγωγή: Βαγγέλης Χριστοδούλου
Μετάφραση: Β. Χριστοδούλου, Δ. Kαλτσάς
02 / 09 / 2019

Ήταν το 1969 όταν οι Univeria Zekt Magma Composedra Arguezdra (ή απλά Magma λίγο αργότερα και έκτοτε) πήραν την πρωτόλεια μορφή τους στο Παρίσι και ξεκίνησαν να διηγούνται τις ανησυχίες των Kobaïans, οι οποίοι βρήκαν νέο σπίτι στον πλανήτη Kobaïa έπειτα από την καταστροφή της Γης. Εν μέσω παρερμηνειών, μιας επινοημένης γλώσσας και μυθολογίας καθώς και της δημιουργίας του ολότελα νέου μουσικού στυλ Zeuhl το οποίο καθιέρωσε μία ολόκληρη σκηνή, ο Christian Vander είναι ο ιθύνων νους και το μοναδικό μόνιμο μέλος του μεγαθηρίου Magma, τα τελευταία 50 χρόνια. Το 2019 επανέρχονται με την τελευταία τους κατάθεση. Θα είναι και η τελευταία; Ελπίζω πως όχι.


 

Πνευματική και καθαρτική υπόσταση

Το Zëss σηματοδοτεί μερικές καινοτομίες για το συγκρότημα. Περιέργως, και δεδομένης της τάσης τους να εισάγουν ορχηστρικά υφολόγια στη μουσική τους, οι Magma δεν είχαν μέχρι τώρα συνεργαστεί με κλασική ορχήστρα, κάτι το οποίο διορθώνεται με την συνδρομή της φιλαρμονικής της Πράγας. Από το 1979, οπότε και έκανε την εμφάνισή της η εν λόγω σύνθεση, είχε μόνο συναυλιακή υπόσταση, και υποθέτω ότι το να επιχειρηθεί η συνεισφορά μιας ορχήστρας ήταν κάτι το απαγορευτικό. Ακόμη, σε διάφορες εκτελέσεις που βρίσκονται στο αρχειακό υλικό της μπάντας, ίσως συμφωνήσετε μαζί μου ότι η σύνθεση ακούγεται μονότονη σε σημεία. Βρίσκω ότι η ορχήστρα δίνει μία άλλη διάσταση καθώς και χάρη στο κομμάτι. Δεύτερον, ο Christian Vander παραχωρεί τα τύμπανα στον φανταστικό Morgan Ågren! Όταν άνοιξαν οι Mats/Morgan για τους Magma στη Στοκχόλμη το 2017, φημολογούνταν κάποια πιθανή συνεργασία και προς έκπληξή μας, αυτή πραγματοποιήθηκε τώρα, δύο χρόνια αργότερα. Τρίτον, αυτό είναι το μοναδικό άλμπουμ της μπάντας με στίχους στα Γαλλικά, έστω κι αν πρόκειται μόνο για τα δύο πρώτα κομμάτια.

Το Hymne au Néant δίνει τον δυστοπικό τόνο που καθορίζει τον δίσκο, με τις δεσπόζουσες συγχορδίες του να κινούνται κυκλικά και τη μακροσκελή του χορωδιακή εισαγωγή. Μέσα σε ένα τέτοιο δυσοίωνο περιβάλλον ξεκινά ο Vander την πρόζα του στο Les Forces De LUniversLes Eléments, σχεδόν σαν αρχηγός αίρεσης που προμηνύει τον θάνατο των πάντων, αφηγούμενος πάνω από απροσδόκητη μινόρε πτώση και επαναλαμβανόμενους ρυθμούς. “Aujourd’hui est le jour, nous allons mourir. Et je te dis merci”. Η ορχήστρα τονίζει μεγαλειώδη υποθέματα και αρχίζει να παίρνει το πάνω χέρι με την είσοδο του Dïwöóhr Spraser. Οι στίχοι είναι τώρα στα Kobaïan και την γερμανική τους υπόφυση, με τον Vander να εξιστορείται, να τραγουδά και να ψάλλει πυρετωδώς. Στο Streüm Ündëts ëhëm (σε περίπτωση που χάσατε το μέτρημα, πρόκειται για το 4ο από 7 ενωμένα κομμάτια) ξεκινάμε να πηγαίνουμε προς την κορύφωση της σύνθεσης μέσα από μονά μέτρα, γεμίσματα και ήπια δυσαρμονία, να εναλλάσσονται με μία συνεχή αρμονική εξέλιξη πάνω στην ίδια μινόρε πτώση.

Ομολογουμένως, θα πάρει λίγη ώρα μέχρι την κορύφωση και σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να εκτιμήσουμε την drone κατάσταση στην οποία θέτει τον ακροατή η εκτενής αυτή δημιουργία. Συνεχίζουμε με το Zëss Mahntëhr Kantöhm, η οποία διατηρεί την έως τώρα δυναμική και επανεισάγει την χορωδία καθώς και κάποιες αρμονικές παραλλαγές, και είναι σιγά σιγά η ώρα να προσδεθούμε, καθώς έρχεται η ώρα του τέλους: Το Zï Ïss öss Stëhëm κάνει την είσοδό του μέσω φαινομενικά χαρούμενων τόνων, η χορωδία είναι εκστατική και η αρμονική ακολουθία συνεχίζεται απαράλλαχτη, αν και μεταμφιεσμένη έτσι σε όχημα λατρείας. Σύντομα έρχονται όλα στο τέλος τους με το Dümgëhl Blaö και το πιάνο του Vander, με τα έγχορδα να υπερθεματίζουν τη φωνή του, εκφράζοντας ελπίδα έπειτα από πόνο, σκοτάδι, φως και έκσταση. Όλα τελειώνουν με ένα ΟΜ.

Συγκρινόμενο με τις κλασικές δουλειές των Magma, το Zëss δεν είναι εξίσου πρωτοποριακό, αν και αμφιβάλλω αν αυτή θα ήταν μία έλλογη προσδοκία. Το άλμπουμ είναι κάπως επαναλαμβανόμενο και παίρνει ίσως καιρό να το εκτιμήσει κανείς, ενώ παρουσιάζει τη μπάντα σε άριστη φόρμα (αν και αν η κιθάρα του νεόκοπου Rudy Blas είναι πολύ χαμηλά). Η ορχήστρα καταδεικνύει ένα συστατικό που έλειπε από τη μουσική των Magma και θα ήθελα πολύ και άλλες δουλειές -όπως παραδείγματος χάριν το Theusz Hamtaahk που δεν έχει ηχογραφηθεί ακόμη στο στούντιο- να τύχουν ανάλογης μεταχείρισης. Απόλαυσα την πνευματική και καθαρτική υπόσταση του Zëss και φαντάζομαι ότι έχει ιδιαίτερη σημασία για τον Christian Vander, εξ’ ου και η απόφαση να ηχογραφηθεί το συγκεκριμένο έργο τώρα.

8.5 / 10

Βαγγέλης Χριστοδούλου

 

2η γνώμη

 

Το Zëss δεν είναι συνθετικά νέο έργο των Magma. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά ζωντανά το 1979 και αποτυπώθηκε για πρώτη στο live “Les Voix” Concert 1992 Douarnenez (1992) και λίγο μετά στο Bobino 1981 (1995). Η στουντιακή εκδοχή του ήρθε σαν έκπληξη σε πολλούς και ακόμα περισσότερο όταν το άκουσαν. Τα drums ανέλαβε ο πολύς Morgan Ågren με τον Vander να αφιερώνεται αποκλειστικά στην απαγγελία (για πρώτη φορά ακούγονται γαλλικά σε έργο τους) και το τραγούδι. Η μεγάλη διαφορά από κάθε συναυλιακό εγχείρημα είναι η συμμετοχή της φιλαρμονικής της Πράγας που δίνει μία εντελώς διαφορετική διάσταση στο έργο, σε συνδυασμό με τα στεντόρεια χορωδιακά φωνητικά, τις υπνωτιστικές μπασογραμμές, τις Jazz-rock εκρήξεις και το prog καλπάζον drumming του Ågren. Το πιο συμφωνικό έργο των Magma είναι ταυτόχρονα και το πιο φωτεινό. Η γνώριμη αίσθηση της zeuhl άνωσης έρχεται με την επίγνωση μιας εξαγνιστικής ευφορίας. Το τελικό επίτευγμα είναι επίσης πρωτοφανές: οι αμέτρητες εναλλαγές θεμάτων και η απόλυτη λυρική απόδοση μαγεύουν χωρίς να αγχώνουν, φέρνοντας χαμόγελα σε ένα περιβάλλον απόλυτης απουσίας χιούμορ.

9 / 10

Δημήτρης Καλτσάς

Κάντε το πρώτο σχόλιο

Υποβολή απάντησης