Gavin Harrison & Antoine Fafard – Chemical Reactions

[Harmonic Heresy, 2020]

Εισαγωγή: Κώστας Μπάρμπας

Το Chemical Reactions αποτελεί σίγουρα μία από τις πιο αναμενόμενες συνεργασίες της χρονιάς. Από τη μία έχουμε τον Καναδό μπασίστα Antoine Fafard, με μια πολύ σημαντική 20ετή πορεία στον χώρο του jazz-fusion, είτε με τους Spaced Out στα πρώτα του βήματα, είτε στη συνέχεια ως σόλο καλλιτέχνης. Για όσους δεν έχουν ασχοληθεί με τη δισκογραφία του, το Sphère του 2016 φαντάζει ως μία καλή αρχή. Από την άλλη, ο Gavin Harrison δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις, αφού θεωρείται δικαιολογημένα ως ένας από τους καλύτερους drummers της γενιάς του. Μετά το πάγωμα των Porcupine Tree συνεχίζει να είναι κάτι παραπάνω από ενεργός. Συμμετέχει σε πάρα πολλά project και μπάντες, με αιχμή του δόρατος φυσικά τη συμμετοχή του στο νέο line-up των King Crimson.

Στο Chemical Reactions επιλέγουν κυρίως το δίπολο μπάσο-ντραμς (και βιμπράφωνο από τον Harrison) από τη μία και κουαρτέτο εγχόρδων από την άλλη. Στα πρώτα πέντε κομμάτια η Maria Grig παίζει τα βιολιά και τη βιόλα, ενώ ο Jonathan Gerstner το τσέλο. Στο έκτο κομμάτι με τίτλο Singular Quartz συμμετέχουν οι Jerry Goodman (βιολί), Avigail Arad (τσέλο) και Reinaldo Ocando (μαρίμπα και βιμπράφωνο), ενώ στα δύο τελευταία κομμάτια χρησιμοποιούν την φιλαρμονική ορχήστρα Janáček υπό την διεύθυνση του Anthony Armore.


 

Χημική αντίδραση ενός άψογου διδύμου

Αν πρέπει να περιγράψουμε μονολεκτικά το Chemical Reactions, τότε η λέξη fusion μας βοηθάει πολύ σε αυτό. Είναι ξεκάθαρο ότι οι δύο βασικοί πυλώνες του έβαλαν ως στόχο να δημιουργήσουν ένα συμφωνικό jazz-rock δίσκο ή για να το θέσουμε διαφορετικά: jazz-prog μουσική δωματίου που στα τελευταία δύο κομμάτια μεταφέρεται σε μεγαλύτερη αίθουσα.

Μόνο το άκουσμα των δύο ονομάτων δημιουργεί την εντύπωση του τέλειου rhythm section. Με την πρώτη ακρόαση γίνεται αντιληπτό πως ο Fafard και ο Harrison καταφέρνουν το πρώτο και σημαντικότερο ζητούμενο για ένα δίσκο που φέρει αυτά τα ονόματα στο εξώφυλλό του: ακούγονται κάτι παραπάνω από δεμένοι στο παίξιμό τους και δημιουργούν μία ρυθμική βάση που κάνει τα 50 λεπτά της διάρκειας να κυλούν υπέροχα. Οι ρυθμικές οδοί που επιλέγουν, αν και πολύπλοκες, δεν είναι καθόλου κουραστικές και οδηγούν ξεκάθαρα τις συνθέσεις.

Το κουαρτέτο εγχόρδων που ως επί το πλείστον συνοδεύει τους δύο μουσικούς λειτουργεί πάνω σ’ αυτόν τον σκελετό και φέρει στο άκουσμα έναν soundtrack-ικό χαρακτήρα και μία έντονη αφηγηματικότητα. Στην αφήγηση βέβαια συμβάλει και ο Fafard όταν σε επιλεγμένα σημεία σολάρει με καίριο τρόπο. Επίσης, έναν ιδιαίτερο αέρα δίνει και η πολύ σωστά μελετημένη χρήση του βιμπραφώνου, προσθέτοντας βαθμούς στη συνολική ενορχηστρωτική προσπάθεια. Κάπου εδώ πρέπει να αναφερθεί πως και η παραγωγή και ο συνολικός ήχος, αλλά και η ενορχήστρωση, προσδίδουν μια πεντακάθαρη ηχητική αίσθηση στο άκουσμα ενός δίσκου αρκετά πολύπλοκου.

Το Chemical Reactions περιέχει οκτώ ολοκληρωμένες συνθέσεις με ξεκάθαρο πλάνο στη σύνθεση τους και με ελάχιστες στιγμές αυτοσχεδιασμού. Μερικά υπέροχα θέματα αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια των κομματιών, ενώ σε στιγμές υπάρχει ένα έντονο φλερτ με πιο avant-garde δρόμους. Το παίξιμό με τις εντάσεις και ο τρόπος που οι μουσικοί οδηγούν τον ακροατή στα συνθετικά ξεσπάσματα, μοιάζει τέλειος. Ο συμφωνικός χαρακτήρας είναι έντονος και σίγουρα γίνεται εντονότερος στα δύο τελευταία κομμάτια όπου συμμετέχει η φιλαρμονική ορχήστρα Janáček.

Αυτό που κατάφεραν να σχεδιάσουν και εν τέλει δημιουργήσουν οι Harrison και Fafard είναι σίγουρα πολύ ιδιαίτερο και το κυριότερο, έχει μεγάλο ενδιαφέρον. Βέβαια, η ίδια φόρμα που κάνει το Chemical Reactions μια πολύ πετυχημένη κυκλοφορία, είναι πιθανότατα και ο λόγος που ο δίσκος δεν εκτοξεύεται στην σφαίρα του αριστουργήματος, αλλά παραμένει παρόλα αυτά ένα υποδειγματικό παράδειγμα συνάντησης διαφορετικών μουσικών κόσμων.

8 / 10

Κώστας Μπάρμπας

 

2η γνώμη

 

Antoine fafard και Gavin Harrison ενώνουν τις δυνάμεις τους και εξισορροπούν τις fusion/progressive δυναμικές με μια chamber music αισθητική και τις εξαίσιες αρμονικές προεκτάσεις της. Καταλύοντας τον αυστηρό προσδιορισμό του rhythm section λειτουργούν περισσότερο ως σολίστες, όχι εις βάρος των εγχόρδων που τους πλαισιώνουν, αλλά ως αντιστάθμιση τους. Σε μια απόλυτα συμμετρική σύμπραξη, το σχεδόν μελωδικό και πολυρυθμικό drumming του Harrison ενισχύει κάθε πτυχή απελευθερώνοντας τον Fafard που δίνει στίγμα με τις μπασογραμμές του. Οι συνθέσεις συνιστούν ένα ύφος εικαστικό, σχεδόν κινηματογραφικό και περιπετειώδες με την καλλιτεχνική ικανότητα να προκαλούν συναισθήματα στον ακροατή. Έχει τονιστεί στο παρελθόν η ευστροφία του Fafard στο να γράφει και να ενορχηστρώνει μουσική με μοναδικά  μοντέρνο τρόπο ενώ ο Harrison αποδεικνύεται το απόλυτο ταίρι με την ακρίβεια  και την άψογη τεχνική κατάρτισή του. Αξίζει να αναφερθεί οτι το ντουέτο συνεπικουρείται από τον Jerry Goodman (The Flock, Mahavishnu Orchestra) στο Singular Quartz και την Janacek Philharmonic Orchestra στα Holding Back the Clock, Chemical Reactions, δίνοντας διαστάσεις θριάμβου σε αυτή την δισκογραφική επιτυχία. Αναμφισβήτητα, συνεργασία της χρονιάς!

9 / 10

Γιάννης Ζαβραδινός