Enslaved – Utgard

[Nuclear Blast Records, 2020]

Εισαγωγή: Χρήστος Μήνος

Η συνολική πορεία των Enslaved είναι μια χαρακτηριστική περίπτωση για να δούμε την πορεία του black metal μέσα στα χρόνια. Αρχικά, επηρεασμένοι από την έκρηξη του νέου είδους στα ‘90s, ακολούθησαν τις επιταγές της εποχής τους για να σφυρηλατήσουν τον ήχο τους. Στη συνέχεια όμως επέλεξαν μια αδάμαστη από στερεότυπα διαδρομή που ήθελε εξερευνήσει τα όρια του black metal και πολλές φορές να τα ξεπεράσει.

Μέχρι και σήμερα η μπάντα δεν σταματά να ψάχνει νέους δρόμους και το εκάστοτε όραμα τους τους φέρνει όλο και πιο μακριά από την αφετηρία τους. Το Utgard είναι η φετινή τους πρόταση και η επιβεβαίωση των προαναφερθέντων.


 

Ακροβατώντας μεταξύ του χθες και του αύριο

Ο νέος δίσκος των Enslaved τους βρίσκει στο ύφος που έχουν παγιώσει εδώ και αρκετούς δίσκους και δεν είναι άλλο από το προοδευτικό metal. To black metal, ενώ παραμένει αναμενόμενα σημαντικό συστατικό, δεν εξαντλεί τον ήχο τους που ακροβατεί ανάμεσα στην τεχνική και τη μελωδία. Στο Utgard έχουμε όμως αλλαγές που παρουσιάζουν δίπλα στα γνωρίσματα της μπάντας κάποια νέα στοιχεία. Θα μπορούσαμε να πούμε πως ο ήχος τους γίνεται πιο μελωδικός και ίσως, φαινομενικά, πιο εύκολα προσβάσιμος σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν.

Αυτό που διαφοροποιείται από το προηγούμενο album τους, E, είναι πως τα κομμάτια είναι μικρότερα σε μέγεθος και ταυτόχρονα η δομή τους, αν και υπακούει στις προοδευτικές προσταγές, ακολουθεί ένα διαφορετικό τρόπο έκφρασης. Στο Jettegryta (το πρώτο επίσημο video από τον δίσκο) εντοπίζουμε το νήμα με το παρελθόν το οποίο διαδηλώνει τον τρόπο που η μπάντα έχει σμιλεύσει ένα σχεδόν ολοδικό της ύφος ειδικά ως προς τη τεχνική της έκφανση.

Το Urjotun, το έτερο επίσημο video της κυκλοφορίας, παρουσιάζει το άλλο πρόσωπο της μπάντας που προαναφέρθηκε. Μια σχεδόν Killing Joke εισαγωγή μας οδηγεί σε εξόχως ρυθμική συνέχεια που παραμένει αμείωτη μέχρι το τέλος. Εδώ η μπάντα ανακαλύπτει ένα άλλο δρόμο προς την ανανέωση σε ήχους της δεκαετίας του ‘80 που προσφέρουν εύφορο έδαφος για τη μουσική να ακουστεί ακόμα πιο φρέσκια.

Μερικά από τα νέα στοιχεία που εμπλουτίζουν τη μουσική τους είναι η ολοένα και πιο θαρραλέα ανάδειξη της ακουστικής κιθάρας, αλλά και αναφορές που ανήκουν στο krautrock μέχρι και στο new wave. Οι Enslaved αναζητούν τρόπους να παρουσιάσουν μουσική που δεν παραμένει στάσιμη, αλλά αντιθέτως βρίσκεται σε εγρήγορση αναζητώντας νέα ερεθίσματα.

Στον αντίποδα βέβαια, το Flight of Thought and Memory, συνομιλεί με το βαθύ παρελθόν της μπάντας. Πρόκειται για ένα γρήγορο black metal κομμάτι που όσο εξελίσσεται απελευθερώνει κάτι το επικό από μέσα του για να κλείσει με ένα απρόσμενο soundtrack τρόπο. Αλλά αυτό δεν αλλάζει του στόχους της μπάντας ως προς μια νέα κατεύθυνση που θέλει να δώσει μεγαλύτερο χώρο στη μελωδία, στα καθαρά φωνητικά, στην ελαφριά ψυχεδέλεια και επίσης σε κομμάτια που δεν περιορίζονται σε ένα αγώνα τεχνικής ανάδειξης.

Το Utgard δεν είναι όμως στο σύνολο του το ίδιο πετυχημένο. Τα κομμάτια του δεν προκαλούν το ίδιο αίσθημα ευχαρίστησης και κάπου φαίνεται πως οι αλλαγές χρειάζονται το χρόνο τους για να εμπεδωθούν από την ίδια την μπάντα. Επιπλέον, τα κλασικά γνωρίσματα της μπάντας μετά από χρόνια που έχουν αφομοιωθεί από ίσως να μην είναι ικανά σήμερα να μας καταπλήξουν. Γίνεται κατανοητό ότι για ποιο λόγο η μπάντα αναζητά το καινούργιο, αλλά η επιθυμία δεν είναι πάντα επαρκές συστατικό για την υλοποίηση αυτού.

Διανύοντας αισίως τη τρίτη δεκαετία της ύπαρξής της, η μπάντα φαίνεται πως θυμίζει εκείνη των πρώτων χρόνων ως προς την άρνηση να παραμείνει καθηλωμένη στο επιτυχημένο της ύφος. Το Utgard δεν είναι τόσο δυνατό ώστε να ενταχθεί στα καλύτερα albums της χρονιάς. Είναι ένα βήμα που μετεωρίζεται στο παρελθόν και στο μέλλον και δεν πείθει ικανοποιητικά.Παραμένει μια καλή κυκλοφορία που ανήκει σε μια εξόχως σημαντική μπάντα για την οποία οι απαιτήσεις είναι πάντα υψηλές. Εξού και η κάτωθι βαθμολογία.

7 / 10

Χρήστος Μήνος

 

2nd opinion

 

Δέκατο έκτο στη σειρά full length για αυτή τη σπουδαία μπάντα των Enslaved που δείχνει αεικίνητη και αειθαλής ταυτόχρονα. Η συνθετική ευχέρεια των Νορβηγών ανάμεσα σε pagan, viking, black metal, prog rock φρονώ πως δεν έχει προηγούμενο. Και αν ακόμη δείχνουν να έχουν κατασταλάξει πλέον σε ένα στυλ (100% δικό τους) είναι οι μικρές καινούριες πινελιές που υπάρχουν διάσπαρτες και η άριστη, για μια ακόμη φορά, τραγουδοποιία που επιδεικνύουν που θα κερδίσουν τον ακροατή. Ο Ivar Bjørnson φαίνεται ακούραστος και είναι για μια ακόμη φορά η άφθαρτη μηχανή παραγωγής συνθέσεων στις οποίες οι πολύτιμοι και πανάξιοι συνοδοιπόροι του δίνουν σάρκα και οστά. Καταπληκτικές lead και ρυθμικές κιθάρες, περίτεχνο rhythm section, ενορχηστρώσεις είναι ακριβώς στο ιδανικό σημείο και το τελικό αποτέλεσμα είναι ένα έργο με black metal ψυχή και αδιαμφισβήτητη progressive αύρα. Οι Enslaved είναι οι αδιαφιλονίκητοι ηγέτες του extreme prog ήχου και η συνέπεια τους μπορεί να παρομοιαστεί στο δικό μου μυαλό μόνο με μια metal μπάντα από έναν άλλο μουσικό πλανήτη. Το όνομα αυτών; Fates Warning.

9 / 10

Τάσος Ποιμενίδης