Arild Hammerø – Lerret

[Little Birdie, 2020]

Εισαγωγή: Δημήτρης Καλτσάς

Ο Arild Hammerø δεν μπορεί παρά να αποτελεί εξαίρεση στο σύγχρονο μουσικό στερέωμα. Κι αυτό, γιατί είναι ένας καλλιτέχνης που έχει επιλέξει να δημιουργεί με τον παλιό, παραδοσιακό τρόπο, που θυμίζει τους τραγουδοποιούς των 60s/70s και τους λάτρεις του αναλογικού ήχου, απέχοντας συνειδητά από την πλαστική ηχητική «τελειότητα» της εποχής μας.

Το πρώτο δείγμα της μουσικής του Νορβηγού τραγουδιστή / κιθαρίστα δόθηκε με το πρώτο του solo album, το ακουστικό folk Dagen Som Gryr ‎(2006). Η συνεργασία του Hammerø με τον τουμπίστα Daniel Herskedal στο ντουέτο Hammer & Hersk αποτυπώθηκε με τον δίσκο Flåte (2012), αλλά το μεγάλο καλλιτεχνικό άλμα έγινε αμέσως μετά με την μπάντα των Atlanter. Το κουαρτέτο των Hammerø, Jens Carelius, Jonas Barsten Johnsen και Morten Kvam παρέδωσε μία εντελώς πρωτότυπη, αριστουργηματική μίξη prog rock, pop, indie rock, desert blues, psych rock και krautrock στα Vidde (2013) (#5 album των 2010s σύμφωνα με τους συντάκτες του Progrocks.gr) και Jewels of Crime (2016). Το πιο πρόσφατο album με μουσική του Hammerø ήταν το ομώνυμο ντεμπούτο των Tenderton (2016), ένα εξαιρετικό prog rock / fusion σχήμα με έμφαση στον αυτοσχεδιασμό.

Τέσσερα χρόνια μετά το Tenderton, ο Hammerø επιστρέφει ως solo καλλιτέχνης ξανά με το Lerret με τους στίχους στα νορβηγικά.


 

Ένα μοναδικό εσωτερικό ταξίδι

Lerret σημαίνει καμβάς στα νορβηγικά. Ο τίτλος αυτός σε συνδυασμό με τη ζωγραφιά του Hammerø στο εξώφυλλο, όπου κεντρική φιγούρα είναι ένα πουλί, υφαίνει ένα μυστήριο που συνεχίζεται και εξελίσσεται μέσα από τις νότες στα 12 κομμάτια και τα 54 λεπτά του δίσκου. Η δομή είναι εντυπωσιακή και είναι εξαρχής προφανές πως το δεύτερο solo album του Hammerø είναι δουλεμένο σε κάθε του λεπτομέρεια.

Η επική ηλεκτρο-ακουστική κιθαριστική εισαγωγή Ouverture προλογίζει το εξαιρετικό Drømte du var her (Ονειρευόμουν ότι ήσουν εδώ), ένα κομμάτι που θυμίζει πολύ τους Atlanter και δικαιολογημένα ήταν το πρώτο single από τον δίσκο. Πρόκειται για μία συγκλονιστικά επιτυχημένη μίξη prog, pop, indie, με εκρηκτικό riff, πιασάρικο ρεφρέν, απογειωτικό solo και συνολικά ένα άκρως μεταδοτικό groove. Σε πιο αφηγηματικό ύφος, τα σαγηνευτικά Botanisk Hage και Havne Hen προσθέτουν στην εξίσωση τα πρώτα ψήγματα γλυκιάς ψυχεδέλειας και folk αθωότητας, με την λατρεμένα οικεία μορφή ενός μυστηριακού – ρομαντικού, παρά σκοτεινού – εορτασμού.

Το ορχηστρικό L’Ιmpèratrise (Η αυτοκράτειρα – ηχογραφημένο σε μια μικρή σπηλιά στο Hustadvika, στις ΒΔ ακτές της Νορβηγίας), το μόνο κομμάτι στον δίσκο όπου ο Hammerø παίζει μόνος του, σηματοδοτεί με τον πιο εμφατικό τρόπο τη μετάβαση σε αμιγώς ακουστικό folk περιβάλλον. Ο ήδη σαφής ρομαντισμός κορυφώνεται στο λυρικό Motvind (Κόντρα στον άνεμο) και το electric folk I Natt (Απόψε). Το δεύτερο (επίσης καταπληκτικό) ορχηστρικό κομμάτι του album (Opp Ned – Άνω Κάτω) οδηγεί στο υπνωτιστικό blues groove του Sekken (Σακίδιο) κι από εκεί και πάλι σε folk – σχεδόν παγανιστικό – περιβάλλον (I Dag – Σήμερα) και κατόπιν σε folk-pop στο Ein Lang Veg (Ένας μακρύς δρόμος), ενώ το Skogen Byen Havet (Το δάσος Η πόλη Η θάλασσα) κλείνει τον δίσκο συνοψίζοντας τα prog, folk και άμεσα rock συστατικά.

Φοβάμαι πως η παραπάνω συνοπτική περιγραφή αδικεί το Lerret, κυρίως γιατί η μαγεία του κρύβεται τόσο στην καλλιτεχνική έκφραση όσο και στο συναισθηματικό βάθος, κάτι στο οποίο σπάνια επενδύουν οι σύγχρονοι δημιουργοί. Είναι ολοφάνερο ότι ο Hammerø έγραψε αυτά τα κομμάτια ως τραγουδοποιός (ούτως ή άλλως αυτό είναι πάνω απ’ όλα) και εν συνεχεία τα ενορχήστρωσε ως ηγέτης της εξαιρετικής μπάντας του, την οποία ο ίδιος ονόμασε Råtorvåret (Χρονιά της ακατέργαστης τύρφης), σε ανάμνηση του 1921, της χρονιάς που η τύρφη δεν στέγνωνε στις ΒΔ ακτές της Νορβηγίας. Το drumming του Gunnar Sæters είναι εκρηκτικό, οι μπασογραμμές του Morten Kvam (συνοδοιπόρος του Hammerø στους Tenderton και Atlanter) είναι ακριβείς όπως πάντα και το ίδιο ισχύει για τα τον Einar Næss Haugseth στα πλήκτρα, αλλά και τη σημαντική συμβολή της Dawn McCarthy (Faun Fables, Bonnie Prince Billy) και του Nils Frykdahl (Sleepytime Gorilla Museum, Free Salamander Exhibit, Faun Fables) σε φωνητικά και φλάουτο.

Σε αυτό το ιδανικό περιβάλλον που ο ίδιος δημιούργησε, ο Hammerø λάμπει ως εμπνευσμένος συνθέτης, συναισθηματικός τραγουδιστής και all around κιθαρίστας με το σπάνιο signature slide παίξιμό του στην ηλεκτρική κιθάρα και το τεχνικότατο fingerpicking του στην ακουστική. Οι υπέροχες μελωδίες του είναι ντυμένες με τους ρομαντικούς, μυστηριώδεις, ερωτικούς στίχους, που ενίοτε είναι οριακά σουρεαλιστικοί και ανοικτοί σε διαφορετικές ερμηνείες. Συνολικά, το Lerret αν και βασίζεται κυρίως στην κληρονομιά των 60s/70s, δεν ακούγεται retro και είναι πιθανότατα το πιο «νορβηγικό» album του Hammerø, όχι μόνο επειδή ο Arild τραγουδάει στη μητρική του γλώσσα, αλλά και γιατί το βάρος μουσικά έχει δοθεί στο folk στοιχείο. Ωστόσο, αν και κάτι τέτοιο συνήθως αντιστοιχεί σε σκοτεινό και μελαγχολικό ύφος, κάτι που εδώ ισχύει σε ένα ποσοστό στιχουργικά, το album αποπνέει θετικότητα και αισιοδοξία και οι μελωδίες του εκπέμπουν ένα μοναδικό, θελκτικό φως.

Ο ίδιος ο Hammerø χαριτολογώντας περιγράφει το Lerret ως «φυσιολογική μουσική για παράξενους ανθρώπους». Νομίζω πως ο δίσκος αυτός απευθύνεται σε οποιονδήποτε αγαπά τη μελωδική μουσική χωρίς περιορισμούς, αρκεί ο στόχος να είναι το ταξίδι μέσα μας.

8.5 / 10

Δημήτρης Καλτσάς

 

2η γνώμη

 

Ο Arild Hammerø είναι κιθαρίστας και τραγουδιστής, βασικό μέλος της νορβηγικής μπάντας Atlanter, που εδώ στο Progrocks.gr έχουμε πραγματικά αγκαλιάσει. Οι Atlanter, αν και παραμένουν στο περιθώριο της μουσικής βιομηχανίας – όπως έχω γράψει εδώ – «κατορθώνουν να εκφράσουν ένα κομμάτι της γενιάς τους, δηλαδή εμάς».

Ο Hammerø στο δεύτερο προσωπικό του άλμπουμ Lerret (καμβάς) επίσης εκφράζει τη γενιά του/μας και ευρύτερα την ταραγμένη εποχή μας, προσφέροντας ένα μουσικό καμβά, στον οποίο συνυπάρχουν αρμονικά το alternative rock, ένα folk σκανδιναβικής απόχρωσης, progressive rock χωρίς ρετρό ψευδαισθήσεις, μα και αδρές πινελιές από υπέροχες pop μελωδίες.

Κάποια τραγούδια ακολουθούν τα χνάρια των Atlanter, όπως το εναρκτήριο Drømte du var her, με μια φαινομενικά στρωτή δομή, κάτω από την οποία όμως βράζει ένας jazz fusion πειραματισμός. Ωστόσο, τα πράγματα εξελίσσονται γοητευτικώς απρόσμενα… Στο ορχηστρικό L’ Imperatrise, η ακουστική κιθάρα του Arild γεμίζει πληθωρικά τον ηχητικό, μα και φαντασιακό μας χώρο, προκαλώντας εικόνες, από ακρογιαλιές ως χιονισμένες πλαγιές. Η σύνθεση I Natt, με την προσθήκη του φλάουτου, αποτελεί μια εσωστρεφή, ψυχεδελική, σχεδόν παγανιστική μπαλάντα. Τέλος, το Sekken είναι ένα ταυτόχρονα υποχθόνιο και αιθέριο bluesy τραγούδι, με πολιτικό νόημα: η παλαιότερη γενιά κουρασμένη μεταφέρει στη νέα το αίτημα για μία καλύτερη κοινωνία.

Γενικότερα, οι στίχοι του Lerret βγάζουν αυτό το ασίγαστο πάθος της μουσικής του Arild. Εκεί που η θετικότητα παλεύει με την απογοήτευση σε ένα αβέβαιο υπαρξιακό παιχνίδι. Ποιος θα βγει νικητής; Κανείς δεν ξέρει. Πάντως, σίγουρα αξίζει να παίξεις.

8.5 / 10

Νίκος Φιλιππαίος