Shamblemaths – Shamblemaths 2

[Apollon Records, 2021]

Εισαγωγή: Δημήτρης Καλτσάς

Οι Shamblemaths σχηματίστηκαν το 2004 ως ντουέτο των Simen Ådnøy Ellingsen (κιθάρες, σαξόφωνα, πλήκτρα, φωνητικά και αρκετά ακόμα) και Eirik Mathias Husum αρχικά υπό το όνομα Fallen Fowl, ένα side project των TiaC. Μετά από ένα EP, το project σταμάτησε να είναι ενεργό για αρκετά χρόνια, καθώς ο Ellingsen πήγε στο Λονδίνο για να ολοκληρώσει τις σπουδές του (φυσικός με ειδίκευση στη μηχανική ρευστών και την κβαντομηχανική, κάτοχος PhD στην Φυσική και τις Πολιτικές Επιστήμες, σήμερα είναι καθηγητής στο Norwegian University of Science and Technology του Trondheim).

Αρκετά χρόνια μετά ουσιαστικά πρωτοεμφανίστηκαν οι Shamblemaths και το 2016 κυκλοφόρησε το εξαιρετικό ομώνυμο ντεμπούτο τους. Φτάνοντας στο σήμερα, το Shamblemaths 2 είναι γεγονός, με τον Husum να έχει αντικατασταθεί από τον ντράμερ Ingvald A. Vassbø στον πυρήνα του συγκροτήματος, που πλαισιώνεται από μία πλειάδα guest μουσικών, με κυριότερους τους: Paolo Botta (Ske – πλήκτρα και συμπραραγωγή), Morten Andreas Nome (Major Parkinson – κοντραμπάσο), Eskild Myrvoll (Kanaan – μπάσο), Eirik Øverland Dischler (πλήκτρα – ήταν μαζί με τον Ellingsen στους Fallen Fowl), ο Leon Li (bassoon), Marianne Lønstad και Pia Margaret Samset (φωνητικά).


 

Αποθετήριο προοδευτικού rock

Αποτελεί ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα περίπτωση το εκ Trondheim ντουέτο. Το 2016 οι prog σκαπανείς εκτίμησαν δεόντως την εργώδη προσπάθεια που κατέβαλε το τότε δίδυμο ώστε να περατώσει το παρθενικό του πόνημα, το οποίο δικαίως χαρακτηρίστηκε ως μία εξαιρετική δουλειά. Το σχήμα συνεχίζει να επεκτείνεται και στο Shamblemaths 2 σε παρόμοια ύδατα και πεδία, μόνο που αυτή τη φορά μετεωρίζονται σε πιο σκοτεινά και εγκεφαλικά επίπεδα. Οι Νορβηγοί έχουν πολύ ψηλά στην εκτίμησή τους τους Univers Zero, με ό,τι αυτό συνεπάγεται: chamber αισθητική, συμφωνικές αντισυμβατικές απολήξεις, RIO, avant-prog, Τα κυριαρχικά αυτά στοιχεία συμπλέκονται μαζί με jazz rock, 90s σκανδιναβικό prog, μουσική δωματίου και γοτθικό έρεβος, πάντα υπό την γόνιμη παρεμβολή του χάους και της παράνοιας. Τα γυναικεία απαγγελτά και οπερετικά φωνητικά συντελούν περαιτέρω στην χαοτική κλιμάκωση διεγείροντας τον εγκέφαλο και το πνεύμα. Τα στοιχεία αυτά ισορροπούν μεταξύ τους, προσφέροντας ειδολογικά το prog που έχεις ήδη ενστερνιστεί και αφομοιώσει, αλλά μετά βεβαιότητας επιθυμείς να ξανακούς συχνά πυκνά και να αφουγκράζεσαι εκ νέου. Είναι πέραν του όποιου τετριμμένου αναχρονισμού, αλλά συγχρόνως πυρακτώνεται από τη φλόγα του παλαιού. Είναι το prog που συγχρονίζεται με τις συχνότητες του προοδευτικού ακροατηρίου, ταυτόχρονα, όμως, απευθύνεται στους πιο πιστούς και ένθερμους υποστηρικτές του.

Τούτων λεχθέντων, συνθέσεις όπως το Knucklecog ορίζουν τις συντεταγμένες των prog clichés, εις τρόπον ώστε να συνοψίζεται η ουσία του progressive καθαυτή. Από το δίσκο ρέουν διαρρήδην ήχοι από εξαιρετικά παιγμένα σαξόφωνα, fuzz-αριστά μπάσα και πλήκτρα, δημιουργώντας έναν συνεκτικό στην ολότητά του δίσκο, που είναι αδύνατον να τον προσεγγίσεις αποσπασματικά. Υπάρχουν αριστουργηματικές συνθέσεις που ζέχνουν Univers Zero όπως το D.S.C.H. (Op. 110 String Quartet No. 8 in C Minor, Mvts. 1 and 2), αλλά και άλλες όπως το επιλογικό This River, σύνθεση που διαφοροποιεί το ηχητικό πρόσημο του σχήματος, ένα πραγματικό στολίδι μουσικής δωματίου και jazz υπό τα δεσμά αντρικών και γυναικείων άκρως αισθησιακών φωνητικών, τραγούδι που ισορροπεί μεταξύ απόγνωσης και δέους. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει η φωνή της ανήλικης Anna Gaustad Nistad στο Lat Kvar Jordisk Skapning Teia pts 1-4. Εδώ κεντρικός πυλώνας είναι το σκοτεινό Σκανδιναβικό prog σε συνάρτηση με την jazz και την κλασική μουσική, με τον χαρακτηριστικό ήχο του ξυλοφώνου να ξεχωρίζει παιγμένο από τον  Ingvald A. Vassbø. Το αυτό ισχύει και για το Lat Kvar Jordisk Skapning Teia pt. 9, όπου τραγουδάει η εξάχρονη Eivor Å. Ellingsen, ολιγόλεπτη σύνθεση που προωθεί την χαριτωμένη φωνή της. Το Lat Kvar Jordisk Skapning Teia pt. 5 ανταμείβει πλουσιοπάροχα όσους εστιάσουν. Οι κατηγορίες των σαξοφώνων που χρησιμοποιούν αποτελούν το σήμα κατατεθέν τους και συνιστούν το ειδοποιό χαρακτηριστικό τους.

Η μουσική που μας προσφέρεται εδώ έχει επίπεδα και απαιτεί χρόνο για να εκτιμηθεί. Πρόκειται περί ενός εκρηξιγενούς και σκοτεινού prog, που αποδεικνύει περίτρανα την αξία του βαθέος underground, άνευ ερασιτεχνισμού και άσκοπων επιπλέον λεπτών μουσικής, με υποδειγματική παραγωγή και επαγγελματική στοχοπροσήλωση. Το prog όχι μόνο κοχλάζει, αλλά καυχάται από αυτούς τους άξιους εκπροσώπους του.

8.5 / 10

Θωμάς Σαρακίντσης

 

2nd opinion

 

Ομολογώ πως αυτό το album το περίμενα όσο λίγα φέτος, κυρίως γιατί το μουσικό όραμα του Simen Ådnøy Ellingsen δεν είναι απλά ενδιαφέρον αλλά και διαφορετικό από σχεδόν οτιδήποτε άλλο σήμερα. Όσα ενθάρρυναν τους λάτρεις του progressive rock στο ντεμπούτο εδώ ενθουσιάζουν από την πρώτη ακρόαση. Στο Shamblemaths 2 το βασικό πλαίσιο μεταφέρεται ακόμα περισσότερο προς το avant-prog που κυριαρχεί υφολογικά. Η ροή του album είναι αριστουργηματική, η ενορχήστρωση είναι απλά υποδειγματική και οι προσεγμένες λεπτομέρειες λειτουργούν ως καταλύτης για την επιδραστικότητα ενός πολύ φιλόδοξου όσο και παράξενου καλλιτεχνικού εγχειρήματος που στέφεται με απόλυτη επιτυχία. Σε ένα ως επί το πλείστο σκοτεινό περιβάλλον, η υψηλή τεχνική λειτουργεί αφηγηματικά, τα παιδικά φωνητικά εμπίπτουν αντιθετικά άψογα και ο εν γένει λυρισμός οδηγεί αβίαστα στην τελική ανάταση. Όσο ανούσιο κι αν είναι το εγχείρημα να ξεχωρίσει κανείς κορυφαία κομμάτια σε ένα τόσο ενιαίο έργο, ο φόρος τιμής στον Shostakovich με το D.S.C.H. (Op. 110 String Quartet No. 8 in C Minor, Mvts. 1 and 2) και το συγκλονιστικό prog epic The River που κλείνει τον δίσκο είναι δύο από τα σημαντικότερα prog επιτεύγματα των τελευταίων (πολλών) ετών.

9 / 10

Δημήτρης Καλτσάς