VAK – Budo

[Soleil Zeuhl, 2018]

Εισαγωγή: Δημήτρης Καλτσάς
17 / 12 / 2018

Οι Παριζιάνοι VAK σχηματίστηκαν πριν 10 χρόνια έχοντας ως βάση την κληρονομιά των Magma αλλά έχοντας και διαφορετικές καταβολές που σχημάτισαν ένα ιδιόμορφο μείγμα. Πειραματική rock, metal, κλασσική μουσική και φυσικά avant-prog έχουν το μερίδιό τους στη μουσική των VAK που αποτυπώθηκε για πρώτη φορά στο ομώνυμο EP (2012) και στο Aedividea EP (2014), τα οποία αναδημοσιεύτηκαν στο full-length album Aedividea το 2015.

Από τότε και μέχρι το 2017 η μπάντα εργάστηκε πάνω σε νέο υλικό για τον δεύτερο δίσκο της, ο οποίος βασίζεται σε πολύ πιο φιλόδοξες μακροσκελείς συνθέσεις και κυκλοφόρησε φέτος από την Soleil Zeuhl.


 

Ένα απροσδόκητο αριστούργημα

Στο Budo, η σύνθεση της μπάντας έγινε τετραμελής, καθώς τα πνευστά εδώ τα ανέλαβαν guest μουσικοί. Βέβαια, οι διαφορές δεν τελειώνουν εκεί. Η ίδια η μουσική τους έχει κάνει στροφή προς το progressive rock, αλλά και το jazz-rock, με την ατμοσφαιρικότητα και τη μελωδική ροή να αποτελεί προτεραιότητα, ενώ το metal στοιχείο υποχώρησε φανερά, βρισκόμενο στο βάθος ως υποστηρικτικό μέσο και όχι ως βασικό μέσο έκφρασης.

Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι στα σχεδόν 56 λεπτά του Budo αυτό που αναδεικνύεται μεγαλόπρεπα είναι η ωριμότητα του συγκροτήματος αλλά και το σπάνιο δέσιμο των τεσσάρων που αποπνέει μία σπάνια αποφασιστικότητα για καθιέρωση σε έναν αμιγώς γαλλικό ήχο, αλλά με τους δικούς τους όρους. Τα κομμάτια του album είναι μόλις τρία, αλλά αυτά που εκτυλίσσονται κατά τη διάρκειά τους είναι τόσο πολλά που θα ήταν αδύνατο να περιγραφούν αναλυτικά.

Ο απόλυτος zeuhl χαρακτήρας των VAK αναδύεται από το ξεκίνημα του ομώνυμου κομματιού που καλύπτει σχεδόν τη μισή διάρκεια του δίσκου, ικανοποιώντας σε απόλυτο βαθμό ακόμα και τις πιο υψηλές απαιτήσεις από μία μπάντα κορυφαίου επιπέδου. Γιατί όντως οι VAK εμπίπτουν πλήρως σε αυτή την κατηγορία, όσο απροσδόκητο κι αν είναι κάτι τέτοιο για ένα τόσο νέο συγκρότημα.

Το εναρκτήριο λάκτισμα γίνεται από ένα από τα σημαντικότερα όπλα της μπάντας: το ρυθμικό section των Joël Crouzet (μπάσο) και Vladimir Mejstelman (ντραμς). Καθόλη τη διάρκεια του δίσκου οδηγούν την μπάντα σε καθηλωτικές αλλαγές ρυθμών με χαρακτηριστικά τους την ασίγαστη ενέργεια και τις εμπνευσμένες φράσεις του Crouzet. Οι εναλλαγές αυτές συνεπικουρούνται τόσο από την σκληρή κιθάρα του Crouzet όσο και από τα πλήκτρα του Alexandre Michaan που δημιουργούν ένα υπέροχο κλίμα μυστηρίου είτε σε καθοδηγητικό ρόλο είτε μέσω της «αυτιστικής» επανάληψης. Το καρουζέλ zeuhl, RIO, jazz-rock / fusion (που ενισχύεται με το σαξόφωνο του guest Michaël Havard) και πειραματικού rock αποκτά αφηγηματικότητα με τα εκπληκτικά vocalese της Aurélie Saintecroix (ναι, χωρίς στίχους). Όσο οξύμωρο κι αν ακούγεται αυτό, είναι απόλυτα αληθές. Η διαφορά είναι πως οι εικόνες που δημιουργούν οι VAK σχηματοποιούνται από τον κάθε ακροατή και διαφοροποιούνται σε κάθε ακρόαση, σα να αλλάζει κάθε φορά η διαδρομή, οι διαθέσεις, ο αντίκτυπος, η «ιστορία» η ίδια. Όταν ολοκληρώνονται τα 27,5 λεπτά του μεγαλειώδους κομματιού, η αίσθηση αυτής της μοναδικής εμπειρίας σε κυριεύει.

Αυτό που βιώνεται στο Hquark, που ακολουθεί, είναι πλέον πιο προσβάσιμο. Στα ίδια πλαίσια μυστηρίου και επιβλητικής ατμόσφαιρας, οι μοναδικές μελωδίες από τη φωνή της Saintecroix και τα πλήκτρα του Michaan παρασέρνουν τον ακροατή σε ένα ταξίδι, που όσο κι αν ομοιάζει με παρελθούσες zeuhl ηχογραφήσεις, έχουν μια μοναδικότητα που προσδίδει στο Budo έναν ξεχωριστό θώκο στο avant-prog σύμπαν. Η επιρροή των Magma μένει σε στοιχειώδες επίπεδο, καθώς εδώ το rock αλλά και jazz στοιχείο γέρνουν προς τον σύγχρονο ήχο, η μελωδικότητα αντικαθιστά την αγριάδα και το σκοτάδι συνυπάρχει με το φως. Και σε αυτό το 23λεπτο epic είναι πραγματικά εντυπωσιακό το πώς η γαλλική μπάντα ισορροπεί όλα αυτά τα αντιθετικά στοιχεία, παράγοντας μουσική γεμάτη εκπλήξεις, εκρήξεις, πολυπλοκότητα αλλά και αμεσότητα, δίνοντάς μας τελικά κάτι καινούργιο, εκπορευόμενο από έναν χώρο θεωρητικά αυστηρό και συγκεκριμένο.

Το «μόλις» 8λεπτο (και κάτι) Au Fond des Creuses που κλείνει τον δίσκο διατηρεί το 70s στοιχείο έντονο κυρίως χάρη στο φλάουτο της Nora Froger, ενώ η κιθάρα του Hyder Aga έχει καθαρά υποβοηθητικό ρόλο, συμβάλλοντας στην ένταση κατά το ξέσπασμα στο μέσο του κομματιού. Το κλείσιμο είναι ατμοσφαιρικό και υποβλητικό, όπως αξίζει σε αυτό τον αριστουργηματικό δίσκο, φυσικά με την αξιολάτρευτη φωνή της Saintecroix.

Με βάση το album αυτό συνολικά, είναι πολύ δύσκολο να φανταστεί κανείς τι μπορούν να δώσουν οι VAK στο μέλλον. Και μάλλον δεν έχει ιδιαίτερο νόημα. Ακόμα κι αν έπαυαν να υπάρχουν μετά το Budo, η προσφορά τους καλλιτεχνικά είναι ήδη τεράστια και -το σημαντικότερο- μοναδική. Ευτυχώς, όλα δείχνουν ότι η μπάντα από το Παρίσι μόλις ξεκίνησε την πορεία της στο υψηλότερο επίπεδο, δίνοντάς μας έναν από τα κορυφαίους zeuhl δίσκους όλων των εποχών και ένα από τα ποιοτικότερα prog albums των τελευταίων δεκαετιών.

9.5 / 10

Δημήτρης Καλτσάς