Στέλιος Ρωμαλιάδης (Lüüp): «στο underground βρίσκεται η επαναστατικότητα, η αφοσίωση, η αγάπη που χρειάζεται η μουσική»

Το επερχόμενο live των Lüüp στο Temple Athens είναι βέβαιο πως δεν έχει κοινά στοιχεία με καμία συναυλία τουλάχιστον στην Ελλάδα. Η μίξη τόσων πολλών διαφορετικών στοιχείων στο Canticles of the Holy Scythe (οι κριτικές μας εδώ), η έντονα σκοτεινή ατμόσφαιρα, η συμμετοχή του Attila Csihar αλλά και πολλών ταλαντούχων μουσικών έκανε αυτή τη συνέντευξη μια επιτακτική ανάγκη για εμάς. Ο Στέλιος Ρωμαλιάδης, ιθύνων νους της μουσικής των Lüüp μας ανέλυσε το καλλιτεχνικό του όραμα και ενέτεινε την αδημονία μας για την εμφάνιση των Lüüp στις 8 Φεβρουαρίου.

Ερωτήσεις: Αλέξανδρος Τοπιντζής, Δημήτρης Καλτσάς  


Γεια σου Στέλιο! Αφού εκφράσουμε τον θαυμασμό μας για το τελευταίο album σας, Canticles of the Holy Scythe, θα θέλαμε να κάνουμε μια σχετικά προφανή ερώτηση: για ποιο λόγο σχεδόν δύο χρόνια μετά έρχεται αυτό το live να μας απασχολήσει (και προφανώς να μας γεμίσει με χαρά); Ετοιμαζόταν για πολύ καιρό;

Η αλήθεια είναι ότι πρέπει να βρεθούν οι κατάλληλοι μουσικοί για το κάθε κομμάτι και ειδικά ο φωνητικός ρόλος του… Θανάτου στο Stibium (Triumph of Death) είναι αρκετά απαιτητικός. Συζητήσεις και σχέδια για αυτό το live έχουν αρχίσει ήδη από την κυκλοφορία του άλμπουμ τον Δεκέμβριο του 2017 αλλά είναι πολύ δύσκολη η οργάνωση και η διαθεσιμότητα όλων.

Η συμμετοχή του Attila Csihar αποτελεί ένα τέλειο highlight για όσους γνωρίζουν τις ερμηνευτικές του ικανότητες, σε αυτό το πεδίο. Αφού ρωτήσουμε για τις λεπτομέρειες που οδήγησαν σε αυτή, θα θέλαμε να μάθουμε επίσης εάν θα υπάρξει και μέλλον σε αυτή την συνεργασία.

Ακολουθώ την πορεία του Attila από το De Mysteriis μέχρι σήμερα και είναι πολύ εντυπωσιακή η πορεία του και η ερμηνευτική του παλέτα. Οι συνεργασίες του επίσης είναι εξαιρετικές και τον ενδιαφέρει η εξερεύνηση νέων κατευθύνσεων οπότε σκεφτόμουν καιρό να του προτείνω μια συνεργασία. Εκτός της σύνθεσης με ενδιαφέρει πολύ και ο αυτοσχεδιασμός, στον οποίο είναι επίσης πολύ έμπειρος ο Attila. Θα είμαι πολύ χαρούμενος να υπάρξει και συνέχεια στη συνεργασία μας και στο μέλλον!

Η μουσική των Lüüp ειδικά μετά το τελευταίο album επέκτεινε τον πειραματικό χαρακτήρα του σχήματος ακόμα περισσότερο. Με ποια κριτήρια επέλεξες τους κατάλληλους μουσικούς για την προσεχή συναυλία στο Temple Athens;

Η μουσική στο συγκεκριμένο άλμπουμ έχει υπόβαθρο «κλασικής» μουσικής, οπότε χρειάζεται μια τέτοια αντιμετώπιση, ως σύνολο ορχήστρας δωματίου. Μεγάλη βοήθεια σε όλο αυτό θα μας δώσει ο συνθέτης Νίκος Παναγιωτάκης που θα κάνει τη μουσική διεύθυνση. Επίσης θα υπάρχει και αυτοσχεδιαστικό μέρος οπότε οι μουσικοί έπρεπε να έχουν και αυτήν την πλευρά.

Αυτή η στροφή της μουσικής των Lüüp σε πιο σκοτεινά μονοπάτια πώς προέκυψε; Ήταν κάτι που ήθελες να κάνεις από παλιά;

Η αλήθεια είναι ότι δεν προγραμματίζω κάθε φορά τι θα κάνω δισκογραφικά, θέλω σίγουρα να διαφέρουν πολύ τα άλμπουμ μεταξύ τους, αλλά περισσότερο περιμένω να βρω ένα προσανατολισμό που να μου δίνει κάποιες δυνατότητες για «κλασικό» σύνολο, και να συνδυάζει και κάποιες επιρροές μου. Δηλαδή η στροφή της μουσικής των Lüüp συμβαίνει με ένα περίεργο τρόπο κάθε φορά, όπου κυριαρχεί περισσότερο η αναμονή για κάποιο «σημάδι» και η αποστασιοποίηση από το προηγούμενο υλικό. Πχ για αυτό το άλμπουμ θυμάμαι τη στιγμή που ενώ άκουγα συνέχεια το Hérésie των Univers Zero έβαλα να ακούσω ένα άλμπουμ των Darkthrone και μου ήρθε η πιθανότητα μιας σύνδεσης των δύο αυτών κόσμων. Έτσι σε βαθμό εμμονής προσπάθησα να τους ταιριάξω μαζί και με την κλασική μουσική του 20ου-21ου αιώνα. Να βρω τα κοινά σημεία, περισσότερο ως προς την νοοτροπία και την ατμόσφαιρα. Και ξαφνικά τα ερωτήματα βρίσκουν απαντήσεις όσο ασχολείσαι περισσότερο… Φυσικά το αποτέλεσμα επηρεάζεται και από την προσωπικότητα του κάθε μουσικού που συμμετέχει. Είμαι πολύ ευχαριστημένος με το Canticles of the Holy Scythe και η αλήθεια είναι ότι νοιώθω ότι υπάρχει ακόμα έδαφος προς εξερεύνηση  σε ακόμα πιο σκοτεινά μονοπάτια…

Η σχέση των Lüüp με την παραδοσιακή μουσική θεωρώ πως διαφέρει από ό,τι ακούμε δεξιά και αριστερά τον τελευταίο καιρό από πιο εμπορικά σχήματα. Η δική σας προσέγγιση, αν κρίνουμε με βάση το Γιατί Είναι Μαύρα τα Βουνά συνταιριάζει τέλεια το “epicness” της πολυφωνικότητας με τον μινιμαλιστικό ήχο που χτίζεις. Πόσο δύσκολο είναι να εντάξεις την παράδοση στον δυτικό ήχο χωρίς να αλλοιώσεις τον χαρακτήρα τους;

Εδώ η βασική ιδέα ήταν φτιάξω ένα πολυφωνικό τραγούδι όσο πιο κοντά μπορούσα στην αυθεντική του μορφή όπως είναι διαδεδομένο στα Βαλκάνια και να το εναρμονίσω με μια τελείως διαφορετική προσέγγιση απ’ ό,τι συνηθίζεται. Μελέτησα και σαν πρότυπο το έργο Les Noces του Igor Stravinsky το οποίο θεωρώ ένα από τα πιο σημαντικά έργα όλων των εποχών και στο οποίο έχει επιτύχει ακριβώς αυτό που λέτε: «να εντάξει την παράδοση στον δυτικό ήχο χωρίς να αλλοιώσει τον χαρακτήρα της».

Το black metal αποτελεί μια βασική πτυχή των επιρροών στον τελευταίο δίσκο των Lüüp. Όμως κυρίως αυτό έχει να κάνει με την ατμόσφαιρα και με την χρήση κάποιων φωνητικών. Υπάρχει περίπτωση στο μέλλον να προστεθεί ηλεκτρισμός σε αυτό που κάνεις;

Προσπαθώ να βάζω εμπόδια στον εαυτό μου και να μην κάνω την πιο εύκολη λύση πχ του να βάλεις ηλεκτρική κιθάρα ώστε να συνδέσεις τον black metal ήχο… αλλά είμαι πάντα ανοιχτός και δεν αποκλείω τίποτα. Φαντάζομαι και ηλεκτρισμό να βάλω στο μέλλον θα βρω ένα τρόπο να ξαναβάλω εμπόδια στον εαυτό μου με κάποιον άλλο παράγοντα.

Το ηχητικό αμάλγαμα που έχουν δημιουργήσει οι Lüüp στην πορεία τους σίγουρα ανήκει στο underground, η σκοτεινιά της μουσικής τους δεν θα μπορούσε να ανήκει αλλού. Όμως φαντασιωνόμαστε να δούμε και να ακούσουμε αυτή την μουσική σε κάποιο από τους διαθέσιμους μεγάλους χώρους που πλέον έχει η Αθήνα. Τι απαιτείται, θεωρείς, για να βρεθείτε κάποια στιγμή πάνω στο σανίδι της Στέγης Γραμμάτων ή της Λυρικής Σκηνής ή του Μεγάρου Μουσικής;

Δεν ξέρω ακριβώς με ποιο κριτήριο αυτοί οι χώροι διαλέγουν τα πρότζεκτ αλλά τίποτα δεν αποκλείεται… Χωρίς αυτό να σημαίνει βέβαια ότι δεν θα ανήκουμε στο underground. Νοιώθω ότι ανήκουμε στο underground και δεν θα ήθελα κάτι διαφορετικό, στο underground βρίσκεται η επαναστατικότητα, η αφοσίωση, η αγάπη που χρειάζεται η μουσική και η Τέχνη γενικότερα.

Η προοδευτικότητα της μουσικής, πλέον μετριέται με όρους ανάμειξης ειδών, επιρροών που έστω γίνεται με ορθό τρόπο. Η εύκολη πρόσβαση στην πληροφορία είναι η λογική εξήγηση, όμως πια είναι εξαιρετικά δύσκολο για τον ακροατή να ακολουθήσει μια σαφή πορεία. Ποια είναι δική σου κοσμοθεωρία για το πώς η μουσική μπορεί να ακολουθεί μια πραγματική εξελικτική πορεία και όχι απλά να πράττει κύκλους γύρω από τον εαυτό της;

Νομίζω η μόνη λύση του τεχνίτη της μουσικής είναι να είναι ειλικρινής και να ακολουθεί την καρδιά του σε ό,τι κάνει. Μόνο όταν είσαι αληθινός με τον εαυτό σου και προσπαθείς συνέχεια έχεις κάποια πιθανότητα να φτιάξεις κάτι ικανοποιητικό (δε ξέρω αν έχω καταφέρει κάτι τέτοιο). Η ειλικρίνεια, η αφοσίωση και η αγάπη είναι οι πιο καθοριστικοί παράγοντες. 

Για μένα η εξέλιξη της μουσικής είναι κάτι που μόνο από απόσταση μπορούμε να κατανοήσουμε, και μάλλον όχι εμείς, οι επόμενες γενιές. Μελετάμε την κληρονομιά της εξέλιξης της μουσικής και προσπαθούμε να προτείνουμε τη δική μας αλήθεια.

Η ζωντανή απόδοση της ατμόσφαιρας του Canticles of the Holy Scythe φαντάζει πολύ δύσκολο εγχείρημα, το οποίο γίνεται ακόμα πιο φιλόδοξο με τη συμμετοχή όλων των ταλαντούχων μουσικών που θα παίξουν. Πόσα άτομα θα δούμε μαζί στη σκηνή και πόσο εύκολη θα είναι η συνύπαρξη όλων;

Το σύνολο αποτελείται από 13 μουσικούς οι οποίοι θα εναλλάσσονται σε κάθε κομμάτι, δηλαδή κάθε κομμάτι έχει διαφορετική ενορχήστρωση, οπότε κάθε κομμάτι θα έχει ένα διαφορετικό σύνολο μουσικών. Στο Β μέρος 8 μουσικοί θα κάνουμε ένα ελεύθερο αυτοσχεδιασμό προσανατολισμένο σε ένα σκοτεινό ηχόχρωμα. Στη συναυλία θα κάνει live painting ο εικαστικός Costin Chioreanu που θα έρθει από τη Ρουμανία για αυτόν το σκοπό και είμαστε πολύ χαρούμενοι για αυτό.

Είναι δύσκολη η απόδοση του υλικού live, αλλά όλοι οι μουσικοί είναι εξαιρετικοί! Εγώ θα είμαι ο αδύναμος κρίκος…

Ευχόμαστε μεγάλη επιτυχία στο live! Μακάρι να είναι αυτή η στιγμή που η μουσική των Lüüp θα βρει πολλούς νέους φίλους στη χώρα, το αξίζετε σίγουρα. Στέλιο ευχαριστούμε πολύ για τη συζήτηση.

Εγώ σας ευχαριστώ για το ενδιαφέρον! Στη συναυλία θα υπάρχει το στοιχείο της έκπληξης ακόμα και για εμάς που θα παίζουμε.