Sammal – Suuliekki

[Svart Records, 2018]

Εισαγωγή: Θωμάς Σαρακίντσης
22 / 12 / 2018

Το ομώνυμο ντεμπούτο του 2014 και το προ τριετίας Myrskyvaroitus, αποτέλεσαν εξαιρετικές αφορμές ώστε να μας γνωστοποιηθούν οι Φινλανδοί Sammal. Για τους μη γνωρίζοντες πρόκειται περί ενός πενταμελούς σχήματος, οι οποίοι κυκλοφορούν τα δημιουργήματά τους δια της ακμάζουσας Svart Records και επιδίδονται σε ένα φινλανδο-βρετανικού ύφους progressive rock προσεγγίζοντας άκρως επιτυχημένα τη δεκαετία του ’70. Μετά από μία σειρά εκτεταμένων ζωντανών εμφανίσεων που ακολούθησαν έπειτα από την κυκλοφορία του Myrskyvaroitus, και το Live at Roadburn, έναν ζωντανά ηχογραφημένο δίσκο που κυκλοφόρησε την ίδια χρονιά με το δεύτερό τους έργο, επανακάμπτουν με νέο τρίτο ολοκληρωμένο album υπό τον τίτλο Suuliekki.


 

Ο δημιουργικός οίστρος συνεχίζεται

Το line up των Sammal δεν έχει υποστεί την παραμικρή αφαίρεση ή αντικατάσταση. Το κουιντέτο συγκροτείται και πάλι από τους Janu Kiviniemi στα φωνητικά, Jura Salmi στις κιθάρες, Lasse Ilano στο μπάσο, Juhani Laine στα πλήκτρα και Tuomas Karivaara στα τύμπανα. Το «αφανές» έκτακτο μέλος είναι ο Matias Ryki Kilpiö, ο οποίος συνεισφέρει με το τρομπόνι του σε δύο κομμάτια.

Ό,τι συνέβαινε στα προηγούμενα albums αναφορικά με το στιχουργικό μέρος ισχύει και για το Suuliekki, οι στίχοι του οποίου έχουν αποδοθεί και εδώ στην πατρική τους. Είναι σαφές ότι το γεγονός αυτό δεν αντιμετωπίζεται εξολοκλήρου θετικά από τους ακροατές. Στη βινυλιακή του μορφή, το album περιέχει ένθετο με μεταγραμμένους τους τίτλους και τους στίχους στα αγγλικά, γεγονός που προφανώς βοηθά στην κατανόησή τους. Στα ελληνικά Suuliekki σημαίνει «Η φλόγα του ρήτορα» (Orator’s flame), τίτλος που έρχεται σε αντίθεση τόσο με το κυανό χρώμα του εξωφύλλου όσο και με την προβαλλόμενη αφηρημένη απεικόνιση. 

Στην προσπάθειά μου να σκιαγραφήσω το, επί του παρουσιαζόμενου album, στυλ των Sammal θα έκανα λόγο για έναν ισορροπημένο συγκερασμό symphonic prog, heavy prog, art rock και heavy rock με folk επικάλυψη φινλανδικής παράδοσης κι ένα ανεπαίσθητο, κι όχι τόσο έκδηλο όσο στα προηγηθέντα albums, ψυχεδελίζον υπόβαθρο. Παράλληλα, δια των συνθέσεών τους εκβάλλει και η groovy πλευρά της rock (ήδη από το παρελθόν τους έχει διαφανεί ότι κατέχουν την τέχνη του ρυθμού), ενώ ανακύπτουν και ορισμένα late ’70s pomp ψήγματα.

Το Intro αποτελεί μία απογραφική τρόπον τινά εισαγωγή symphonic prog έκφρασης, η οποία κάλλιστα θα μπορούσε, αντί εισαγωγής, να χρησιμοποιηθεί ως κατακλείδα του δίσκου: τα keyboards του Juhani Laine μάς εισάγουν αρμονικά στο περιεχόμενο με το ρυθμικό και συνάμα νοσταλγικό του tempo, εκπέμποντας σε συχνότητα που προσηλώνει το αυτί. Ακολουθεί μια σειρά συνθέσεων που βρίθουν ηδονιστικών μελωδιών. Το φερώνυμο κομμάτι είναι ένα εύληπτο άσμα «χορευτικής» διάθεσης, με τα πλήκτρα του Laine και την ταστιέρα του Jura Salmi να ασκούν ακατανίκητη έλξη. Αν μη τι άλλο, πολλή υποσχόμενη έναρξη. Στο καλλιτεχνικό αισθητήριο της μπάντας εμφιλοχωρούν κι άλλες πτυχές επιρροών, όπως συμβαίνει στο Lukitut päivät, kiitävät yöt (Confined days, galloping nights), όπου τα riffs του Salmi φλερτάρουν με το ’00s σουηδικό doom / heavy rock. Απαράμιλλη κιθαριστική δουλειά, εξαιρετικό κομμάτι. Το σύντομο Ylistys ja kumarrus (Exaltations and deep bows) είναι ένα απέριττο αριστούργημα διεπόμενο από ευμνημόνευτη εξαίσια μελωδικότητα πλήκτρων και κιθάρας, τόσο που είναι αδύνατον να μην το ανακαλέσεις μετά από το πρώτο κιόλας άκουσμα. Το Pinnalle kaltevalle (Leaning towards the surface) διαπνέεται από μία Genesis αλλά και Camel ευωδιά, μία αριστοτεχνική σύνθεση τόσο εκτελεστικά όσο και ποιοτικά.

Το Vitutuksen valtameri (Ocean of frustrations) δίνει την ευκαιρία ώστε να γίνει μία αναφορά για τα φωνητικά του Janu Kiviniemi: σαφώς κι η απόχρωση της φωνής του δεν είναι παράταιρη με το μουσικό σκέλος, απλώς σε κάποιες συνθέσεις η διαπεραστική του χροιά ομολογώ ότι μου ακούγεται κάπως ενοχλητική. Θεωρώ ότι στο Vitutuksen valtameri καταθέτει τον καλύτερό του εαυτό, ένα κομμάτι όπου το σχήμα παρουσιάζει την πιο pop του πλευρά. Διόλου αδιάφορο κομμάτι, κάθε άλλο. Στο Maailman surullisin suomalainen (The world’s saddest finn) οι Φινλανδοί αυτοσαρκάζονται ισορροπώντας μεταξύ ειρωνείας και δράματος. Το μουσικό υπερθεματίζει το στιχουργικό: ένας καμβάς που συγχωνεύει αρμονικά το art / prog με την βορειοευρωπαϊκή μελαγχολία. Το πιο μακροσκελές κομμάτι του δίσκου και ένα εκ των κορυφαίων. Το Herran pelko (Fear your authorities) ακούγεται σα να ηχογράφησαν οι Styx, κατά την ανθηρή φάση τους, στα V.R. studio στο Τούρκου (εκεί περατώθηκε η ηχογράφηση του Suuliekki) με Φινλανδό τραγουδιστή. Ο δίσκος ολοκληρώνεται με το gloomy symphonic prog του Samettimetsä (Velvet forest), μία καλή αλλά προβλέψιμη σύνθεση.

Για να συγκεφαλαιώσουμε, εν συγκρίσει με τους δίσκους που προηγήθηκαν, οι Sammal του Suuliekki διαφέρουν αλλά παράγουν για μία ακόμη φορά ουσιώδες και μεστό, με προσωπικότητα και χαρακτήρα, prog rock. Οι Φινλανδοί επιβεβαιώνουν πως δεν αποτελούν ένα ακόμη νερόβραστο και πολυκαιρισμένο cheesy prog κακέκτυπο. Το ειδοποιό τους χαρακτηριστικό είναι η μελωδία και το πιασάρικο αλλά άρτιο παίξιμο. Ο μπρεχτικός στίχος «είδα το παλιό να πλησιάζει, μα ερχόταν σα νέο» απηχεί ευστόχως την καλλιτεχνική τους ιδιοπροσωπία.

8 / 10

Θωμάς Σαρακίντσης