Opeth – In Cauda Venenum

[Moderbolaget Records, Nuclear Blast, 2019]

Εισαγωγή: Μελέτης Δουλγκέρογλου
Μετάφραση: Λευτέρης Σταθάρας

Η περίπτωση των Opeth είναι γνωστή στους κύκλους του προοδευτικού ήχου. Ένα συγκρότημα που άλλαξε πολλάκις το μουσικό τους στυλ, ξεκινώντας το μακρινό 1995 ως ένα συγκρότημα πιστό στο ατμοσφαιρικό death metal, ενσωματώνοντας σταδιακά προοδευτικά στοιχεία με αποκορύφωμα τη χρυσή τετράδα δίσκων Blackwater Park, Deliverance, Damnation, Ghost Reveries. Κυρίως όμως επειδή στο μυαλό του ηγέτη, κιθαρίστα, συνθέτη και τραγουδιστή Mikael Åkerfeldt ανέκαθεν δέσποζε η λατρεία και η παράφορη αγάπη για τα 70s με αποτέλεσμα από το Heritage (2011) έως και σήμερα, να έχουν μετατραπεί σε ένα progressive rock συγκρότημα με ελάχιστες metal αναφορές. Η αλλαγή πλεύσης δημιούργησε έριδα μεταξύ των οπαδών, με κάποιους να αδυνατούν να ακολουθήσουν τη νέα μουσική κατεύθυνση.

Εν έτει 2019 οι Opeth προχωρούν σε μια πολύ φιλόδοξη κίνηση, να ηχογραφήσουν μία αγγλική και μια σουηδική έκδοση του νέου τους πονήματος, In Cauda Venenum. Άραγε το δηλητήριο στην ουρά (όπως μεταφράζεται από τα λατινικά) θα δηλητηριάσει τις σκέψεις μας, προσφέροντας μας ένα καινούργιο μουσικό όραμα ή θα μας δημιουργήσει αμήχανη παράλυση;


 

Πλέοντας προς τη σωστή κατεύθυνση

Είναι πάντα δύσκολη η αξιολόγηση ενός δίσκου των Opeth, τόσο διότι αποτελούν μια αγαπημένη μπάντα όσο διότι οι πρόσφατες κυκλοφορίες τους δημιουργούσαν περισσότερα αινίγματα παρά επιβλητικές παρακαταθήκες. Στο Sorceress (μπορείτε να διαβάσετε τις κριτικές μας εδώ) οι Opeth παρουσίασαν μια πιο μεταλλική εκδοχή του προοδευτικού τους rock προς τέρψη του κιθαρίστα Fredrik Akesson, που αν και συνθετικά ποιοτική, σε βάθος χρόνου κρίθηκε ως προβλέψιμη. Είναι λοιπόν οι Opeth εκ νέου προβλέψιμοι; Κατά βάση όχι, η δουλειά είναι πολύ πιο λεπτομερής. Το In Cauda Venenum είναι ένα απαιτητικό άκουσμα σχεδόν 70 λεπτών.

Φυσικά, το μουσικό κολάζ των 70s δηλώνει ‘παρών’ με αναφορές στους King Crimson και Deep Purple μεταξύ άλλων. Αυτή τη φορά όμως θα συναντήσουμε την πιο jazz-ιστική σύνθεση The Garroter μία εξαιρετική σύνθεση που αντικατοπτρίζει τις δυνατότητες τους, το ξέφρενο Charlatan που γλυκοκοιτάζει το Sorceress και μοντέρνα μουσικά riffs καθώς και το κινηματογραφικό soundtrack-ικό Dignity, μια εναλλακτική εκδοχή των Goblin. Επιπροσθέτως, οι συνθέσεις δεν ακολουθούν την ίδια πεπατημένη, την ίδια δομή. Για παράδειγμα ουδεμία σχέση έχει το Continuum με το The Garroter ή το Charlatan με το Universal Truth. Αυτό δε συνεπάγεται βέβαια πως θα εκπλαγούμε δραματικά από το σύνολο του δίσκου. Τα Next of Kin και Heart at Hand θα χωρούσαν άνετα στις προηγούμενες κυκλοφορίες τους, πιστά στο δόγμα των 70s όσο τίποτε άλλο. Εκτελεστικά, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία, οι Opeth είναι μία από τις πιο αξιόπιστες μουσικές μονάδες, κιθαριστικά ο Åkerfeldt και ο Akesson είναι εξαιρετικοί, ένας πολύ γλυκός και γνώριμος ήχος που ενίοτε γίνεται σκληρότερος λόγω του Akesson. Επιπροσθέτως, ο Åkerfeldt έχει εξελιχθεί σε έναν τεχνικά αρτιότατο τραγουδιστή, το εύρος της φωνής του, η χροιά του, το συναίσθημα είναι το σήμα κατατεθέν του δίσκου και μια βαρυσήμαντη δήλωση της αξίας του Σουηδού στο σύγχρονο μουσικό στερέωμα. Απλά ακούστε τον στο All Things Will Pass ή στην πολύ όμορφη και συνάμα απλή μπαλάντα Lovelorn Crime. Το rhythm section καθοδηγεί με αξιοπιστία τη μουσική με τη σημαντική αρωγή των μπασογραμμών του Mendez, ενός μουσικού που δεν έχει λάβει την αναγνώριση που του αξίζει αλλά αποδίδει τα μέγιστα στο όραμα των Σουηδών.

Από τις δύο εκδοχές παρότι αντιλαμβάνομαι το στιχουργικό περιεχόμενο στην αγγλική, εντούτοις η ροή της σουηδικής δείχνει ακόμα πιο ομαλή, σα να γράφτηκε η μουσική για να περιστοιχίσει τη μητρική γλώσσα του Åkerfeldt. Εάν λοιπόν δεν έχετε πρόβλημα με γλώσσες δυσνόητες, μάλλον είναι η προτιμότερη έκδοση. Δεν είναι τυχαίο που τα διάφορα ηχογραφημένα αποσπάσματα είναι στα σουηδικά. Οι Opeth όπως θα περίμενε κάποιος, μιλούν στα συναισθήματα σου, δημιουργούν ένα μελαγχολικό προσωπικό ταξίδι, που κυρίως είναι ζωσμένο με πεσιμιστικό ποιητικό μανδύα. Ενίοτε οι στίχοι πλαισιώνουν ένα σκοτεινό παραμύθι τρόμου, το In Cuda Venenum είναι το πιο σκοτεινά ατμοσφαιρικό άλμπουμ τους στην prog rock εποχή που διανύουν τα τελευταία 8 χρόνια.

Το μείζον ερώτημα είναι αν τόλμησαν οι Σουηδοί, αν στη νέα φάση της καριέρας τους βρήκαν το προσωπικό μουσικό τους στίγμα. Η απάντηση είναι σχεδόν. Η ποικιλία του δίσκου δείχνει μια τέτοια διάθεση. Διάθεση η οποία όμως παρά τις πολύ αγνές προθέσεις δε γίνεται να αποτινάξει τον έρωτα του Åkerfeldt για τα 70s. Ακούμε πολύ ωραίες συνθέσεις, δεν είναι βέβαια ξεκάθαρο tribute όπως το Heritage ή στιγμές των προκατόχων του, ακούμε όμως υλικό που έχει παιχτεί 50 χρόνια πίσω, δεν είναι αρκετό για να θεωρηθεί ως η νέα ταυτότητα των Opeth Aν είχαμε περίσσότερα Charlatan, The Garroter ή Dignity θα συζητούσαμε για έναν πραγματικά σπουδαίο δίσκο. Το πρόσημο είναι θετικό και σίγουρα είναι ένα από τα albums που θα εκτιμηθούν ακόμα περισσότερο σε βάθος χρόνου, ίσως είναι η αρχή για την ανάκαμψη των Opeth, έχει πολλά από τα απαιτούμενα στοιχεία, δεν τα έχει όλα.

7.5 / 10

Μελέτης Δουλγκέρογλου

 

2η γνώμη

 

Περιμέναμε πολλά χρόνια για να βρει ο Mikael Åkerfeldt τον τρόπο να συνδέσει την νέα του κατεύθυνση με το μοναδικό ταλέντο που διαθέτει, να γράφει σκοτεινή μουσική μέσα από μαγευτικές μελωδίες. Μέχρι και πριν λίγο καιρό, όλα τα album που κυκλοφορήσαν οι Opeth αφήνοντας πίσω τους το death metal, έστεκαν μικρά μπροστά στο Damnation, το οποίο όχι άδικα, θεωρείται ως μια από τις κορυφές της progressive μουσικής της περασμένης δεκαετίας. Στο  In Cauda Venenum τα πάντα θυμίζουν 00’s με το γκρουπ να προσεγγίζει τον σκοτεινό ήχο που διέθετε το γκρουπ (από πάντα) δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στην ατμόσφαιρα και διατηρώντας ψυχραιμία στην ισορροπία των ενορχηστρώσεων. Αν έπρεπε να επιλέξω ένα τραγούδι για να περιγράψω την επαναφορά που επιτυγχάνουν οι Σουηδοί, σίγουρα το Lovelorn Crime, είναι ίσως η πιο αντιπροσωπευτική στιγμή του δίσκου όπου μπορείς να αντιληφθείς αυτή την στροφή στο παρελθόν, με κάποια νέα αλλά και καίρια στοιχεία (συμφωνική ορχήστρα). Αλλά και στο υπόλοιπο αλμπουμ οι Opeth σχεδόν θριαμβεύουν. Ο περιορισμός των rock φωνητικών, τα λιγότερα (αχρείαστα) heavy rock jams και κυρίως η εκτεταμένη χρήση της ακουστικής κιθάρας (χαρακτηριστικό παράδειγμα τα μαγευτικά περάσματα στο Next of Kin) μας θυμίζουν την μπάντα που κάποιοι αγαπήσαμε. Και ναι, γράφουν μετά από πολλά χρόνια ένα κομμάτι που θα μείνει κλασικό: το All Things Will Pass στο τέλος του άλμπουμ. Μιλάμε για τέτοια σιγουριά.

8 / 10

Αλέξανδρος Τοπιντζής