12 προσωπικοί λόγοι για να θυμόμαστε το 2018

Από τους Γιάννη Βούλγαρη, Μελέτη Δουλγκέρογλου, Γιώργο Ζούκα, Δημήτρη Καλτσά, Χρήστο Μήνο, Κώστα Μπάρμπα, Πέτρο Παπαδογιάννη, Τάσο Ποιμενίδη, Κώστα Ρόκα, Παναγιώτη Σταθόπουλο, Αλέξανδρο Τοπιντζή, Νίκο Φιλιππαίο

 

Μετάφραση: Αλέξανδρος Μαντάς

Το 2018 αποτελεί πλέον παρελθόν και μία νέα χρονιά έχει ξεκινήσει, με την ευχή όλων μας να είναι ακόμα πιο ποιοτική από τις προηγούμενες και να μας χαρίσει μεγάλες στιγμές από όλο το μουσικό φάσμα. Στη συνολική λίστα του Progrocks.gr αλλά και και στις προσωπικές κάθε συντάκτη μας ξεχωριστά, συμπεριλήφθηκαν δίσκοι εντός και εκτός prog φάσματος και τελικά παρά την αρχική αρνητική εικόνα, είναι πλέον κοινή διαπίστωση πως οι ποιοτικές κυκλοφορίες ήταν πολύ περισσότερες από όσες νομίζαμε αρχικά. Η δυναμική της μουσικής παγκόσμια δεν υποκινείται πλέον εξωγενώς, τουλάχιστον όχι σε τόσο μεγάλο βαθμό όσο παλιότερα. Σε μία εποχή που η πληροφορία είναι διαθέσιμη σε όλους, αλλά πολλαπλάσια απ’ ό,τι στο παρελθόν, απαιτείται πολλή αναζήτηση, ειδικά στον underground χώρο, για να ανακαλύψει κανείς αυτά που θα τον ενθουσιάσουν.

Δίνοντας έμφαση, λοιπόν, σε κυκλοφορίες που αγαπήσαμε επειδή διέφεραν με υπέροχο τρόπο από τις υπόλοιπες, σας παρουσιάζουμε μια ντουζίνα εξ αυτών με γνώμονα προσωπικά κριτήρια και με την ελπίδα να συμφωνούμε πριν και κυρίως μετά την ανάγνωση των παρακάτω κειμένων.

(Η σειρά παρουσίασης ακολουθεί την ακριβή ημερομηνία κυκλοφορίας)


 

Anna von Hausswolff – Dead Magic

[City Slang, SLANG50139P]

H χαρακτηριστική χρήση του εκκλησιαστικού οργάνου που άφηνε το στίγμα της στις προηγούμενες κυκλοφορίες της Σουηδέζας Anna Von Hausswolff δε θα μπορούσε να λείπει από το αισίως τέταρτό της άλμπουμ. Το Dead Magic διαθέτει συνθέσεις σπαρακτικές που δημιουργούν αβίαστα εικόνες απόκοσμες και συναισθήματα τρόμου. Η Αnna προσεγγίζει φωνητικά την Kate Bush, τόσο στις ήπιες στιγμές της όσο και στα  ουρλιαχτά της, στο δε single The Mysterious Vanishing of Electra, το μόνο βατό τραγούδι του άλμπουμ, ακούγεται σαν μία δαιμονισμένη PJ Harvey. Η μουσική έχει μία κινηματογραφική και συνάμα τελετουργική διάσταση. Είμαι σίγουρος ότι η Diamanda Galas θα χαμογελούσε σαρδόνια ως επιβράβευση προς το καλλιτεχνικό της τέκνο. Οι drone επιρροές είναι άμεσα αντιληπτές (στη θέση του παραγωγού βρίσκουμε τον Randall Dunn (Earth,Sun0)))),ωστόσο θα χαρακτήριζα το τελικό αποτέλεσμα ως μία σύγχρονη εκδοχή των πιο σκοτεινών γκρουπ της 4AD της δεκαετίας του ‘80. Μουσική μίας έκπτωτης αγγέλου αφιερωμένη σε θεότητες του Κάτω Κόσμου.

Πέτρος Παπαδογιάννης

 

Dungen, Woods – Myths 003

[Mexican Summer, MEX244]

Μπορεί να μην έχω βολτάρει ποτέ μια ηλιόλουστη μέρα στους δρόμους του Brooklyn, ούτε να έχω ταξιδέψει ως τη χειμωνιάτικη Στοκχόλμη, αλλά η συνεργασία των Αμερικάνων Woods με τους Σουηδούς Dungen σαν να μεταφέρει σε ένα φαντασιακό επίπεδο την ατμόσφαιρα αυτών των δύο πόλεων. Οι δύο μπάντες παντρεύουν αριστοτεχνικά ποπ μελωδίες, μπολιασμένες με αμερικάνικα και βέβαια σκανδιναβικά folk μοτίβα, με εμπνευσμένους krautrock αυτοσχεδιασμούς. Έτσι, επαναφέρουν, χωρίς παρελθοντολαγνεία και μιμητισμό, τον πλούσιο και ζεστό ήχο των 60s και των 70s, και μαζί του τα διαχρονικά ιδανικά εκείνης της περιόδου. Ουσιαστικά, στο Myths 003 οργανώνεται μία μουσική άμυνα ενάντια στην εκμετάλλευση, τη βιαιότητα και – όσο κι αν αυτή η λέξη είναι φθαρμένη από την ευρεία της χρήση – εκφασισμό της κοινωνίας. Και αυτή η άμυνα, απαλλαγμένη από ρητορεία και διδακτισμό, είναι καθαρά και ασυμβίβαστα καλλιτεχνική.

Γυρνώντας, λοιπόν, το ξημέρωμα από το πρωτοχρονιάτικο ρεβεγιόν, το πρώτο πράγμα που έκανα ήταν να ακούσω το ελπιδοφόρο τραγούδι Jag Ville Va Kvar

Νίκος Φιλιππαίος

 

Rivers of Nihil – Where Owls Know My Name

[Metal Blade Records / 3984-15575-1]

Είναι τιμή η γλαύκα, το αρχέγονο σύμβολο σοφίας να γνωρίζει το όνομα μας. Οι Rivers of Nihil μόλις στο τρίτο πλήρες πόνημα τους μετουσιώνουν τη σοφία σε ένα συγκροτημένο και πολυσχιδές άκουσμα που εντάσσεται στον ατμοσφαιρικό ακραίο προοδευτικό και tech death metal χώρο. Οι μουσικές αρετές τους ξεδιπλώνονται σε ξεκάθαρες δομές οι οποίες με μαθηματική ακρίβεια ντύνονται από τις εντυπωσιακές μεταβάσεις και τα ποικίλα ύφη. Στην παρούσα κυκλοφορία χωρούν ο ατμοσφαιρικός ήχος, τα σποραδικά καθαρά φωνητικά αλλά και οι μπρούτζινες νότες του σαξοφώνου. Το μείζον ερώτημα είναι τι διαφοροποιεί τους Rivers of Nihil από αρκετές μπάντες του ακμαίου αυτού ιδιώματος. Η απάντηση είναι απλή: η σοφία και γνώση της μουσικής τους. Δε χάνονται σε τεχνικούς κυκεώνες, επιλέγουν την ευθεία οδό, αποφεύγοντας δυσεπίλυτους λαβυρίνθους ενώ συνάμα η περιήγηση του ακροατή διανθίζεται από ανθισμένα, μαραμένα, ζοφερά και μελαγχολικά ηχοτοπία, δικαιολογώντας την παρουσία τους στα προοδευτικά κατάστιχα και δεσπόζοντας σε περίοπτη θέση στις μουσικές μου προτιμήσεις για το 2018.

Μελέτης Δουλγκέρογλου

 

Sons of Kemet – Your Queen is a Reptile

[Impulse! / B0027970-01]

Σε μια εποχή ακραίας πολιτικής πόλωσης και σε ένα από τα πιο κρίσιμα σταυροδρόμια για την πορεία της σύγχρονης Βρετανίας, είναι λογικό ένας από τους πλέον πολιτικούς δίσκους της χρονιάς να προέρχεται από την νέα Βρετανική jazz σκηνή, μια από τις πιο ενδιαφέρουσες και αναπτυσσόμενες μουσικές σκηνές παγκοσμίως.  Ο mainman των Sons of Kemet, Shabaka Hutchings, με κάθε κομμάτι του album αντιπαραθέτει μια μαύρη γυναίκα που αγωνίστηκε για τα ανθρώπινα δικαιώματα απέναντι στη γυναίκα σύμβολο της Βρετανικής μοναρχίας. Αυτό το πετυχαίνει δημιουργώντας ένα άκρως ενδιαφέρον μείγμα jazz, funk και afrobeat. Η μινιμαλιστική ενορχηστρωτική προσέγγιση (σαξόφωνο-τούμπα-κρουστά) επιτρέπει τη δημιουργία ενός ενιαίου ηχητικού πλαισίου καθόλη τη διάρκεια του δίσκου. Το ηχητικό αποτέλεσμα είναι, τηρουμένων των jazz και funk αναλογιών, αρκετά ωμό και επιθετικό, ενισχύοντας την πολιτική καταγγελία που επιχειρείται. Το εκπληκτικότερο είναι πως ενώ ακούς ένα δίσκο που ηχογραφήθηκε στο Λονδίνο, νιώθεις ότι μπορείς να τον χορέψεις γύρω από μια φωτιά κάπου στην Αφρική και είναι αυτή η αίσθηση που δίνει παραπάνω credibility στην πολιτική θέση του Your Queen is a Reptile.

Κώστας Μπάρμπας

 

Black Salvation – Uncertainty is Bliss

[Relapse Records / RR7403]

Η κυκλοφορία ενός psych δίσκου από την Relapse δεν με ξένισε. Η αγορά αλλάζει και το sludge, grind, hardcore δεν πουλάει όπως παλιά.  Αυτό που μου έκανε εντύπωση είναι ότι η εταιρεία ανακάλυψε μια πολύ ιδιαίτερη περίπτωση, με το Uncertainty is Bliss των Black Salvation να αποτελεί μια από τις εκπλήξεις της χρονιάς. Με τις μελωδίες τους να παραμένουν εξαιρετικά συμπαγείς γύρω από απλά θέματα αλλά να μην κουράζουν σε καμία σύνθεση, το τρίο από την Γερμανία προσθέτει post-punk ρυθμούς, με τα φωνητικά να θυμίζουν gothic μπάντα των 80s, ενώ σε αρκετά τραγούδια εφαρμόζονται ακόμα και krautrock τεχνικές για να κάνουν το αποτέλεσμα ακόμα πιο φευγάτο. Αν και μπορούμε άνετα να τους κατατάξουμε στην retro-lover γενιά (ο ήχος της κιθάρας παραπέμπει σίγουρα εκεί), αυτό που καταφέρνουν στον δεύτερο δίσκο τους οι Black Salvation είναι να ακουστούν διαφορετικοί σε έναν χώρο που έχει πάρει hype τα τελευταία χρόνια, για τους λάθος λόγους.

Αλέξανδρος Τοπιντζής

 

Loop Vertigo – Neocortex

[Black Athena / BLACK15]

Λοιπόν, θα το πω όπως το νιώθω. Aφενός έχουμε την UK jazz που επιστρέφει δυναμικά κι επηρεάζει την παγκόσμια μουσική σκηνή. Από την άλλη, παρατηρούμε ένα άνοιγμα στον jazz-funk και jazz-rock ήχο, με έκδηλες τις αναφορές στις δουλειές του Herbie Hancock. Η hip-hop από την άλλη έχει μεγιστοποιήσει την επιρροή της στον σύγχρονο ήχο και παράλληλα με την κατανάλωση μουσικής και καλλιτεχνών με ιλιγγιώδεις ταχύτητες, στον αντίποδα παρατηρούνται σχήματα και μουσικοί που έρχονται για να μείνουν και έχουν επενδύσει στον ήχο τους, δουλεύοντας και καλιμπράροντάς τον συνεχώς.

Οι σκοτεινοί καιροί που ζούμε βεβαίως δεν αφήνουν κανέναν ανεπηρέαστο κι έτσι ξεπηδούν ενδιαφέρουσες προτάσεις που έχουν στη φαρέτρα τους όλα αυτά τα στοιχεία που ανέφερα παραπάνω συν την πολιτική επαγρύπνηση. Κάπου εκεί κατατάσσω το ντεμπούτο των δικών μας Loop Vertigo. Ήχος βασισμένος στα drums του Αλέξανδρου Σταυρόπουλου και τα synths του Δημήτρη Μούτσιου, δημιουργεί  συνθέσεις δαιδαλώδεις, πολυποίκιλες, σκοτεινές και λαχταριστές. Από τις ευχάριστες εκπλήξεις της χρονιάς που φεύγει!

Γιώργος Ζούκας

 

Emanative – Earth

[Jazzman / JMANLP 099]

Μέσα από πολυπολιτισμικών διαστάσεων σχήματα μελωδιών και ρυθμών, οι Emanative αναπτύσσουν τις διάστικες από ενδοσκόπηση και πνευματικότητα jazz-funk δομές τους. Σε ένα ηχητικό έργο, στο οποίο συνδράμουν, εκτός από την προεξέχουσα φιγούρα του δημιουργού του project, Βρετανού ντράμερ και παραγωγού Nick Woodmansey, ο υπερδραστήριος πολυοργανίστας Idris Ackamoor των spiritual jazz ηρώων The Pyramids, ο σαξοφωνίστας Nat Birchall που λύνει και δένει στη σύγχρονη jazz πραγματικότητα της Γηραιάς Αλβιόνας, o τραγουδιστής Dele Sosimi και σημαίνουσα μορφή της afrobeat παρακαταθήκης κ.α. Κι είναι τέτοια η ποικιλομορφία η οποία προκύπτει από την αλληλεπίδραση μεταξύ των συμμετεχόντων, που διαμορφώνεται μια πλατφόρμα διαλόγου μεταξύ ηχοχρωμάτων από τη Δύση, την Ανατολή και την Αφρική. Εδώ, συντελείται μια οργασμική επικοινωνία ανάμεσα στα πνευστά, τα έγχορδα, τα ηλεκτρονικά, τα κρουστά και τα φωνητικά, που συγχρόνως ακούγεται γήινη και απόκοσμη, αποπνέοντας τόσο αρχέγονα ένστικτα, όσο και φουτουριστικές σκέψεις για διαγαλαξιακές περιπλανήσεις. Με τον αυτοσχεδιασμό να συνυπάρχει με την αμεσότητα, το απολαυστικά ευέλικτο groove της ρυθμολογίας συντονίζεται εκστατικά με μια αξιομνημόνευτη μελωδικότητα. Οι ουσιαστικοί απόγονοι του Sun Ra πολλαπλασιάζονται. Ευτυχώς.

Παναγιώτης Σταθόπουλος

 

Night Verses – From the Gallery of Sleep

[Equal Vision Records / EVR403]

To From the Gallery of Sleep επιχειρεί να ανασύρει τις  αναμνήσεις από το κόσμο του ονείρου και να τις μεταφέρει στον ακροατή σε ένα δίσκο που σηματοδοτεί ένα νέο ξεκίνημα για τη μπάντα. Ο τραγουδιστής τους έχει πλέον αποχωρήσει και  οι Night Verses έχουν μεταμορφωθεί σε μια instrumental μπάντα. Είναι εντυπωσιακό πόσο εξαιρετικά επιτυχημένη είναι η αλλαγή κατεύθυνσης, αντλώντας επιρροές από μπάντες όπως οι Animals as Leaders, από το djent, το post-rock, αλλά και με προφανή διάθεση πειραματισμού να διατρέχει το σύνολο των τραγουδιών του. Οι Night Verses καταφέρνουν μέσα στην απαράμιλλη τεχνική που πυροδοτεί εντυπωσιακά σημεία να την εμβολιάσουν με ατμόσφαιρα και μελωδία που δίνει στο τελικό αποτέλεσμα μια ποικιλία που το διαφοροποιεί από πολλές αντίστοιχες μπάντες. Η κατά τόπους χρήση samples προσθέτει μια ιδιαίτερη διάσταση στο δίσκο που ακολουθεί την αναλογία με τη γέννηση και τη δημιουργία ενός ονείρου: οι  βεβαιότητες υποχωρούν και η διαδρομή είναι απρόσμενη όπως και το περιεχόμενο του From the Gallery of Sleep.

Χρήστος Μήνος

 

Mythic Sunship – Another Shape of Psychedelic Music

[El Paraiso Records / EPR048]

Το κορυφαίο δημιούργημα των Δανών ήρθε μετά από έξι δίσκους και λίγους μόλις μήνες μετά την κυκλοφορία του Upheaval. Στο Another Shape of Psychedelic Music οι Myhtic Sunship ξεφεύγουν θριαμβευτικά από τον συρφετό των νεοψυχεδελικών συγκροτημάτων του σήμερα και μας δίνουν άλλο ένα κομψοτέχνημα της αγαπημένης μας El Paraiso. Στα 75 λεπτά του album εκτυλίσσονται με τον πιο σαφή τρόπο οι προθέσεις της μπάντας. Εδώ, ο υπνωτιστικός, αυτοσχεδιαστικός, ψυχεδελικός jamming χαρακτήρας συνυφαίνεται εκπληκτικά με το doomy, avant-garde jazz ενεργητικό και noisy ύφος, χωρίς ωστόσο να χάνεται σε κανένα σημείο ο έλεγχος και -το σημαντικότερο- επιτυγχάνοντας μία ατέρμονη trippy αίσθηση που απέχει παρασάγγας από το εσχάτως συνηθισμένο drone χάος. Φαντάζει αδύνατο τόσο πολύπλοκη και ελεύθερη μουσική να ακούγεται τόσο εύστοχη και συναρπαστική. Είναι δύσκολο να παραθέσει κανείς μία αντίστοιχη περίπτωση τόσο επιτυχημένου συνδυασμού ορχηστρικού jazz-rock και space rock. Ο εκ πρώτης όψης θρασύς τίτλος του δίσκου αποτελεί μία ορθή και βάσιμη πλέον διαπίστωση.

Δημήτρης Καλτσάς

 

VOLA – Applause of a Distant Crowd

[Mascot Records / M75562]

Το Applause of a Distant Crowd είναι το δεύτερο album των Δανών VOLA και το μείγμα prog-rock με ογκώδη ρυθμικά μέρη και πινελιές από electronica που υιοθέτησαν στο ντεμπούτο τους διατηρείται. Μου θυμίζουν μπάντες της αυστραλιανής alt-prog σκηνής (Karnivool, Dead Letter Circus) επηρεασμένοι κυρίως από Porcupine Tree, Meshuggah και Massive Attack. Σε αυτόν τον δίσκο η μελωδία είναι κυρίαρχη στα τραγούδια χωρίς όμως να χάνεται το groove, ενώ έχουν επίσης μια μελαγχολία και ταξιδιάρικη διάθεση, κάνοντας το όλο άκουσμα άνετο. Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα σε κομμάτια όπως το ομώνυμο, το We are Thin Air και το Ghosts, ενώ η πιο ογκώδης πλευρά τους βγαίνει στα Smartfriend και Whaler. Στα 40 και κατι λεπτά του δίσκου οι VOLA μπλέκουν djenty riffs, pop refrains, τεχνικό drumming και χορευτική ηλεκτρονική μουσική, δημιουργώντας έναν δίσκο με βάθος και χαρακτήρα. Ο συγκεκριμένος δίσκος με βρήκε σε μια φάση που ήθελα να ακούσω κάτι διαφορετικό και για αυτό τον λάτρεψα. Μία πολύ ωραία σύγχρονη progressive κυκλοφορία που απευθύνεται σε όσους αρέσκονται στον alternative prog ήχο.

Γιάννης Βούλγαρης

 

The Ocean – Phanerozoic I: Palaeozoic

[Pelagic Records / PEL120, Metal Blade Records / 3984-15627-2]

O όγδοος κατά σειρά full-length δίσκος των The Ocean (Collective) είναι ένας από τους καλύτερους της χρονιάς που πέρασε, μια κυκλοφορία στην οποία το καλό και δουλεμένο songwriting βρίσκεται σε πρώτο πλάνο. Η τεχνική αρτιότητα όλων των μελών είναι κάτι παραπάνω από δεδομένη, αλλά τα κομμάτια είναι τελικά αυτά που κερδίζουν τον ακροατή. Στο Palaezoic αυτό πετυχαίνεται σε τέτοιο βαθμό που μεγάλες συνθέσεις σαν το Cambrian II ή το εκπληκτικό Silurian κάνουν τον ακροατή να μην συνειδητοποιεί πότε πέρασαν τα 8-9 λεπτά που διαρκούν. Το τσέλο της Dalai Theofilopilou ξεχωρίζει, οι κιθάρες είναι ογκώδεις και επιβλητικές, ενώ οι φωνητικές γραμμές του Loïc Rossetti από σκληρές sludge μέχρι καθαρές είναι άκρως ενδιαφέρουσες ενώ η guest εμφάνιση του Jonas Renkse στο Devonian κρίνεται πετυχημένη. Ο δίσκος είναι δουλεμένος, από την παραγωγή μέχρι τη σύνθεση και τα 47 λεπτά του θα μεταφέρουν νοερά άπειρες φορές τον ακροατή στην αφιλόξενη Γη της παλαιοζωικής εποχής.

Τάσος Ποιμενίδης

 

The Bevis Frond – We’re Your Friends, Man

[Fire Records / FIRECD540]

Ο Nick Saloman συνεχίζει να μας εντυπωσιάζει με τις μουσικές του. Το We’re Your Friends, Man αποτελείται από είκοσι μικρά και μεγάλα διαμαντάκια αγνού ψυχεδελικού rock. Ο ίδιος κάνει λόγο για την καλύτερη μπάντα που είχε ποτέ και αυτό είναι ξεκάθαρο, καθώς τα τραγούδια ακούγονται εντυπωσιακά δεμένα. Στο ομώνυμο και τα Little Οrchestras, Venom Drain, Birds of Prey και Mad Love έχουμε την πολύ προσωπική κατάθεση ψυχής του και την πιο à la pop και λίγο celtic ακουστική άποψή του. Μόνος ή και με την συνοδεία της μπάντας μας παρουσιάζει πανέμορφες ψυχεδελικές μπαλάντες γεμάτες μελωδία και μελαγχολία. Με την μπάντα να είναι σε πλήρη επικοινωνία, η κιθάρα του Bevis διασχίζει για άλλη μια φορά το μυαλό μας κρατώντας τις αισθήσεις μας πάντα σε κίνηση. Συνθετικά στέκει σε πολύ υψηλό επίπεδο καταφέρνοντας να αναδείξει τον πραγματικό κιθαριστικό ψυχεδελικό ήχο του σήμερα. Ένας πραγματικός performer που βγάζει από μέσα του όλον αυτόν τον αυθεντικό χαρακτήρα που κρατάει αυτόν κι εμάς ζεστούς στους δεσμούς φιλίας που αναφέρει ο τίτλος.

Κώστας Ρόκας