Το prog τρόμου των Goblin

Εισαγωγή: Δημήτρης Καλτσάς
Μετάφραση: Αλέξανδρος Μαντάς, Ν. Δέδε, Δ. Καλτσάς

Οι Goblin θα εμφανιστούν την προσεχή Δευτέρα (12/6) μπροστά στο ελληνικό κοινό στο Κύτταρο και αυτό από μόνο του είναι ένα σημαντικό γεγονός. Σημαντικό, όχι μόνο λόγω της μεγάλης ιστορίας της ιταλικής progressive rock μπάντας, αλλά γιατί το θέαμα θα είναι οπτικοακουστικό και ακόμα κι αν λείψει η εικόνα μέσω προβολέα από το show, η μνήμη όλων των παρισταμένων θα επαναφέρει αρκετές κλασικές και αξεπέραστες στιγμές κινηματογραφικών ταινιών. Η μουσική των Goblin δεν έντυσε απλά πολλές εξαιρετικές ταινίες κυρίως του μαέστρου του giallo Dario Argento, αλλά ταυτίστηκε περισσότερο από οποιαδήποτε άλλα OST με το όραμα του σκηνοθέτη. Οι μυημένοι γνωρίζουν καλά πως κινηματογραφικά αριστουργήματα όπως το Profondo Rosso και το Suspiria δε θα είχαν την ίδια επίδραση στο κοινό χωρίς τις τρομακτικές, σκοτεινές εμπνεύσεις των Goblin, ειδικά κατά τη δεκαετία 1975-’85. Με την πάροδο των ετών οι Goblin έγραψαν μουσική με απόλυτη επιτυχία και για άλλους σκηνοθέτες, ενώ συνέθεσαν ελάχιστα albums που δεν προοριζόταν για ταινίες και ήταν όλα εξαιρετικά, δικαιολογώντας απόλυτα τη θέση τους μεταξύ των σημαντικότερων εκπροσώπων του Rock Progressivo Italiano.


 

Profondo Rosso [1975]

Το ντεμπούτο των Goblin, ένα κινηματογραφικό άλμπουμ για ένα θρυλικό giallo φιλμ από τον Dario Argento, κυκλοφόρησε το 1975 και είναι ένα από τα απόλυτα soundtrack ταινιών τέχνης-τρόμου μιας και καταφέρνουν να εξαπλώσουν τον πραγματικό φόβο στον ακροατή. Αρχικά το soundtrack προοριζόταν για σύνθεση από τον jazz καλλιτέχνη Giorgio Gaslini, αλλά ο Argento ήταν δυσαρεστημένος με το αποτέλεσμα, οπότε ζήτησε από τους Goblin να παρουσιάσουν νέες ιδέες και μόνο τρία από τα αρχικά θέματα του Gaslini διατηρήθηκαν, δίνοντας μια jazz χροιά. Οι ίδιοι επιτυγχάνουν υπέροχα οπτικοακουστικά κομμάτια τα οποία ακόμη κι αν δεν υποστηρίζονται από οπτικές πτυχές, φαινομενικά αρκετά δύσκολο, η δυσφορία, η ταραχή, ο πανικός  και τα σκοτεινά τοπία είναι σίγουρα παρόντα. Η μουσική κυμαίνεται από συμφωνικά μέρη σε jazz στιγμές μεταξύ μπάσου, τύμπανων και πλήκτρων που συνθέτουν ένα εντελώς ξεχωριστό στυλ. Τα πλήκτρα του Simonneti προκαλούν νευρικότητα και φόβο, αποδίδοντας υπέρτατη αξία στην σκοτεινή προοδευτική μουσική που συνοδεύεται από μαλακά σαξοφωνικά μέρη. Η αβεβαιότητα της επόμενης σκηνής, η αγωνία και η προσμονή μιας αίσιας κατάληξης αντιπροσωπεύουν χαρακτηριστικά του δίσκου με την απρόβλεπτη εναλλαγή στις συνθέσεις αλλά και στην πορεία των κομματιών. Κάθε κομμάτι ακούγεται όλο  πιο σκοτεινό, εξιτάροντας τις αισθήσεις και δημιουργώντας ανέλπιστες προσπάθειες διαφυγής, όπως αυτά ήδη έχουν δοθεί τόσο εξαιρετικά στην ταινία.

Ντίνα Δέδε

 

Roller [1976]

Το Roller ήταν η δεύτερη κυκλοφορία των Goblin μετά το εκπληκτικό soundtrack του μνημειώδους Profondo Rosso του Dario Argento και μία από τις ελάχιστες εξαιρέσεις μη κινηματογραφικής μουσικής στην καριέρα τους. Εδώ οι Ιταλοί ακούγονται πιο απελευθερωμένοι, αποδεικνύοντας την αυτοτέλειά τους ως μπάντα. Το ομότιτλο κομμάτι του δίσκου δίνει έμφαση στα πλήκτρα και στους ηλεκτρονικούς ήχους που συνδυάζονται με έντονες μπασογραμμές και τον πεντακάθαρο ήχο των ντραμς σε ένα αριστουργηματικό πομπώδες συμφωνικό prog αποτέλεσμα. Ο ήχος από τις σταγόνες του νερού μας εισάγουν στο Aquaman ένα τα πιο γνωστά κομμάτια του δίσκου με το solo του να αποτίει τα σέβη της μπάντας στη βρετανική σκηνή. To Snip Snap είναι η μεγαλύτερη έκπληξη του δίσκου με τους funk ρυθμούς του να επικυρώνουν την διάθεση των Goblin για πειραματισμό, που επιβεβαιώνεται στο μαγευτικά στρυφνό και τολμηρά προοδευτικό Dr. Frankenstein. Μετά το κλασσικότροπα μελωδικό The snake awakens, ακολουθεί η κορυφαία στιγμή του album, το Goblin που παρουσιάζει το εύρος του ταλέντου του Claudio Simonetti στα πλήκτρα σε ένα prog έπος που παραμένει αειθαλές στην πάροδο του χρόνου. Το Roller εγγράφεται στις καλύτερες δουλειές των Goblin και αποτελεί ένα από τα πιο λαμπερά και κάπως όψιμα αναγνωρισμένα κοσμήματα του RPI στα 70s.

Χρήστος Μήνος

Suspiria [1977]

Το soundtrack για το Suspiria του Dario Argento είναι κατά πολλούς ένα από τα κορυφαία στην ιστορία ταινιών τρόμου, και ειδικά το theme αποτελεί αναμφισβήτητο highlight της τόσο πρωτοποριακής ταινίας για τα 70s. Το Suspiria λατρεύει τις μάγισσες, όπως ήθελε ο Argento από τους Goblin: «το κοινό να τις νιώσει», χρησιμοποιώντας επαναλαμβανόμενες φωνές, αγωνιώδεις ήχους και βαριές αναπνοές, δαιμονικά tubular bells και ψιθυρίζοντας τη λέξη «μάγισσα!» καταλήγοντας σε ένα τρομακτικό score. Ήταν από τα πρώτα soundtracks που ηχογραφήθηκαν με τη χρήση synthesizer, το σπάνιο Big Moon, όπως ο Argento προέτρεψε τον Simonetti, αφού ο τελευταίος ήταν και μεγάλος οπαδός του Keith Emerson. Οι ακουστικές συγχορδίες, τα πολλαπλά όργανα όπως celesta και timpani συναντώνται με διάφορες κραυγές, καθώς ο Simonetti στα πλήκτρα προσθέτει μελωδίες και δεξιοτεχνεί με μια συμφωνική διάθεση. Οι βαριές σφιχτές prog κιθάρες, τα θέματα πιάνου και τα jazz ξεσπάσματα ολοκληρώνουν τις ποικίλες συνθέσεις του άλμπουμ που είναι τόσο εξαιρετικά δομημένες με βάση την ταινία.

Στο τέλος, ο τρόμος έχει μπει στο μυαλό σου και αυτή η συγκλονιστική εμπειρία ακρόασης «απεικονίζει» πλήρως όλα τα εκπληκτικά εφέ. Για να κατανοήσει κανείς το άλμπουμ πρέπει να λατρέψει το έπος του Argento, διαφορετικά έχει χάσει σχεδόν ολόκληρη την έννοια αυτού. Κι αυτό δεν είναι παρότρυνση, αλλά αναγκαιότητα.

Ντίνα Δέδε

Il Fantastico Viaggio Del Bagarozzo Mark [1978]

Το “φανταστικό ταξίδι του σκαθαριού Mark” αποτελεί μία ξεχωριστή περίπτωση στην πλούσια δισκογραφική πορεία των Goblin, κι αυτό γιατί είναι μόλις το δεύτερο κανονικό studio album της κλασσικής περιόδου των Ιταλών. Μακριά λοιπόν από τη horror soundtrack λογική στην οποία τους έχουμε συνηθίσει, εδώ επένδυσαν όπως και στο Roller σε πιο παραδοσιακά symphonic prog rock μονοπάτια σε μια εποχή μάλιστα που η ιταλική σκηνή έπνεε τα λοίσθια. Ένα ακόμη χαρακτηριστικό που χρήζει αναφοράς είναι ότι για πρώτη φορά συναντάμε φωνητικά σε δίσκο τους (τα ανέλαβε ο κιθαρίστας τους Massimo Morante). Παρόλο που δεν έφτασαν τα υψηλά standards του Roller, το Il Fantastico Viaggio Del Bagarozzo Mark περιέχει πολλές εξαιρετικές στιγμές λυρικού prog όπως για παράδειγμα το εναρκτήριο Mark Il Bagarozzo που βασίζεται στο δίπολο κιθάρας / synths-mellotron των Morante / Simonetti και στο εξαιρετικό rhythm section των Marangolo / Pignatelli, ή φέρ’ ειπείν τα keyboard-based Le Cascate Di Viridiana και Terra Di Goblin. Στη μικρή κοιλιά που κάνει ο δίσκος στη μέση του ξεχωρίζουν οι εμπνεύσεις του Claudio Simonetti και το υψηλότατο τεχνικό επίπεδο των Goblin, ενώ με το E Suono Rock που κλείνει την αυλαία μας παραδίδουν την πιο heavy στιγμή ενός album που αξίζει να συγκαταλέγεται στις κορυφαίες δουλειές των Ιταλών.

Πάρης Γραβουνιώτης

 

Zombi (Dawn of The Dead) [1978]

Το Zombi σηματοδότησε την έναρξη των soundtrack συνεργασιών των Goblin και με άλλους σκηνοθέτες πέραν του Dario Argento, παρόλο που ο ίδιος είχε ενεργό ρόλο στην υλοποίηση της συγκεκριμένης συνεργασίας. Στην προκειμένη περίπτωση οι Ιταλοί progsters έντυσαν με τη μουσική τους ένα από τα πιο θρυλικά horror films, το Dawn Of The Dead του George Romero. Με έναν ήχο βασισμένο σχεδόν εξολοκλήρου στις εμπνεύσεις του πολυοργανίστα Claudio Simonetti, συνέθεσαν στοιχειωμένες μελωδίες και σκοτεινά θέματα που ακούγονται ολόφρεσκα μέχρι και σήμερα. Από το ανατριχιαστικό εναρκτήριο L’ Alba Dei Morti Viventi με το επιβλητικό μπάσιμο και τα πλήκτρα του Simonetti μέχρι το βασικό theme του Zombi, οι Goblin κατάφεραν και πάλι να γράψουν ένα από τα χαρακτηριστικότερα horror OST. Ωστόσο πέραν των δύο αυτών κλασσικών συνθέσεων, ο δίσκος περιέχει και άλλες αξιομνημόνευτες στιγμές, με μόνη ίσως εξαίρεση την τριάδα των Safari, Torte In Faccia, Al Morgini Della Follia που μετά δυσκολίας ακούγονται χωρίς την προβολή της ταινίας. Λόγου χάριν το instrumental piano του Risveglio, το prog rock feeling των La Caccia και Oblio και οι δυναμικές heavy κιθάρες στο Zaratozom είναι μερικά από τα πειστήρια για το ότι η τετράδα των Simonetti / Morante / Pignatelli / Marangolo έκανε και πάλι το θαύμα της.

Πάρης Γραβουνιώτης

 

Buio Omega [1979]

Το Buio Οmega του D’Amato (1979) ακολουθεί την ίδια Ιταλική συνταγή και παράδοση. Αρρωστημένα και εμμονικά μυαλά προβαίνουν σε αποτρόπαιες πράξεις που αποδίδονται με γραφικό τρόπο μέσω συρραφής σκηνών βίας και άπλετου gore. Οι Goblin για ακόμα μια φορά αποκρυπτογραφούν καρέ-καρέ την όλη κατάσταση και δημιουργούν την ανάλογη ατμόσφαιρα ακολουθώντας πιστά την εξέλιξη της υπόθεσης. Δείχνουν το αστείρευτο ταλέντο τους στο να προκαλούν κλιμακωτές εναλλαγές συναισθημάτων στον θεατή. Από την προσωρινή ασφάλεια στην άβολη καχυποψία και τέλος την φρικτή διαπίστωση μιας αναπόφευκτης κατάληξης. Αναλλοίωτα πιστοί στο progressive rock ιδίωμα με κλεφτές ματιές στα 80s ως νέα κατεύθυνση, χωρίς να χάνεται η εφιαλτική μαγεία που πάντα τους χαρακτηρίζει. Εδώ στα πλήκτρα έχουμε πλέον τον Maurizio Guarini αντί του Claudio Simonetti που κάνει καταπληκτική δουλειά σε σύνθεση και ενορχήστρωση. Το κεντρικό θέμα σε ρίχνει κατευθείαν βαθιά με τα πανικόβλητα synthesizers του, ενώ οι σουίτες Strive After Dark, Keen με μια δυσοίωνη αίσθηση που κορυφώνει την αγωνία. Τα στοιχειωμένα και γοτθικά πλήκτρα του Ghost Vest που καθηλώνουν, οι jazz-rock πινελιές των Pillage, Rush που προσφέρονται για σκηνές δράσης, το ειδυλλιακό φόντο του πανέμορφου πιανιστικού Quiet Drops, ακόμα και του σχεδόν χορευτικού Bikini Island εναρμονίζονται απόλυτα στις σκοτεινές διαθέσεις μιας ιστορίας που πραγματεύεται τον σαδισμό, την νεκροφιλία, την κλειστοφοβική τρέλα.

Γιάννης Ζαβραδινός

 

Contamination [1980]

Ένα μόλις χρόνο μετά το Buio Οmega προβλήθηκε το Contamination του σκηνοθέτη Luigi Cozzi, μια ταινία τρόμου επιστημονικής φαντασίας, ενός είδους που άκμασε και αυτό κατά τη δεκαετία του ’70. Το soundtrack έγραψαν εξολοκλήρου οι Goblin και διέπρεψαν για άλλη μία φορά. Αν εξαιρέσουμε τα κοινά κομμάτια με το Buio Οmega (Βikini Island, Pillage, Rush και το αγαπημένο Quiet Drops), οι κορυφαίες στιγμές εδώ είναι το λατρεμένο ,Connexion, το Wilthy και το jazz Ogre. Στο σύνολό του πρόκειται για ένα υπέροχο soundtrack που ξεπερνά με εκνευριστική ευκολία όλη την υπόλοιπη ταινία, η οποία δεν είναι αδιάφορη και έχει και φανατικό κοινό, ειδικά μεταξύ οπαδών των cheesy gore εφέ και του Β sci-fi (με κλασική πρωταγωνιστική μορφή τον Ian McCulloch, όπως κι εδώ). Η συνθετική ποιότητα, η άψογη εκτελεστική απόδοση και κυρίως ο συνδυασμός της απόλυτης ατμοσφαιρικότητας με groovy θέματα έχουν τη σφραγίδα των Goblin, αν και ο Claudio Simonetti δε βρίσκεται στο line-up εδώ (ο Maurizio Guarini παίζει πλήκτρα). Τα 80s ήταν πια γεγονός, αν και αυτό ελάχιστα είχε επηρεάσει τη μουσική τους ακόμα, κάτι που άλλαξε δύο χρόνια μετά, όταν στο σχήμα επέστρεψε ο  Simonetti και η μπάντα συνεργάστηκε ξανά με τον λατρεμένο Dario…      

Δημήτρης Καλτσάς

 

Tenebre [1982]

Ο Dario Argento εμπιστευόταν απόλυτα το ταλέντο και την ικανότητά των Goblin να κατανοούν το πνεύμα και τις εναλλαγές των διαθέσεων όπως διαδραματίζονταν εικαστικά. Η φιλόδοξη παραγωγή του Tenebre (1982) βρίσκει τον Ιταλό maitre του giallo σε τρελά κέφια και τον Claudio Simonetti να επανασυνδέεται με τους Pignatelli, Μοrante για να αποπερατώσει την αποστολή. Ως trio πλέον, το σχήμα παρουσιάζεται πιο ευέλικτο καθώς οι minimal απαιτήσεις της εποχής διευκολύνουν κατά πολύ την ενορχήστρωση που χτίζεται πάνω στα synthesizers. Περιορισμένες αλλαγές στους ρυθμούς με το drum programming να έχει τον πρώτο λόγο, δίνεται έμφαση στην ατμόσφαιρα και στις σκοτεινές μελωδίες με καλοστημένες «στρώσεις» πλήκτρων, κιθαριστικά ξεσπάσματα και γκρουβάτες μπασογραμμές. Αντίθετα με τις ομόλογες μπάντες που οι «πλαστικές» παραγωγές των 80s αλλοίωσαν την μουσική τους φυσιογνωμία με αποτέλεσμα να ακούγονται παρωχημένες, οι Simonetti, Pignatelli, Morante με μοντέρνο και φρέσκο ήχο (για τα δεδομένα της εποχής) μας χαρίζουν ένα εκπληκτικό soundtrack που περνάει το test του χρόνου. Ειδικά το ομώνυμο εναρκτήριο σου μένει κατευθείαν στη μνήμη με τα υπόλοιπα να λειτουργούν πιο υποχθόνια για τον τονισμό του suspense, όπως τα Gemini, Flashing και Waiting  Death με κλιμακώσεις ανάλογες με τις αρρωστημένες εικόνες που με τόση γενναιοδωρία ο Argento ξέρει να μας προσφέρει.

Γιάννης Ζαβραδινός

 

Non ho Sonno [2001]

Είχαν περάσει ολόκληρα 16 χρόνια από το Phenomena. Το πλήρωμα του χρόνου όμως ήρθε το 2001 για τη νέα (και τελευταία μέχρι σήμερα) συνεργασία των Goblin με τον μαέστρο του τρόμου Dario Argento. Το Non ho Sonno, ένα giallo μυστηρίου με πρωταγωνιστή τον θρυλικό Max von Sydow -και η τελευταία πολύ καλή ταινία του Argento θεωρώ- ήταν η ιδανική περίσταση. Μέσα από τα 14 κομμάτια του soundtrack, οι Goblin μας αποζημιώνουν για όλα τα χρόνια απουσίας δίνοντάς μας ένα album που στέκεται με άνεση χωρίς την ταινία και ξεχειλίζει από έμπνευση, εκρηκτικά riffs, creepy πλήκτρα, επιβλητικές μπασογραμμές και την χαρακτηριστική σκοτεινή Goblin ατμόσφαιρα. Για πρώτη φορά το φλερτ της μουσικής τους με τον σκληρό ήχο μετουσιώνεται σε σημεία με απόλυτη φυσικότητα σε ατόφιο metal οδηγούμενο κυρίως από την κιθάρα του Massimo Morante. Η περιορισμένη προώθηση της μπάντας στέρησε από τη μουσική επένδυσή της την ευρεία αναγνώριση εκτός των οπαδών τους. Και ο λόγος για τον οποίο αυτό ήταν αναγκαίο είναι πως πρόκειται για ένα από τα σπουδαιότερα OST τρόμου μετά το 2000, αν όχι το κορυφαίο, με το βασικό του θέμα να στέκεται δικαιωματικά ανάμεσα στις κορυφαίες δημιουργίες των Ιταλών.

Δημήτρης Καλτσάς

Four Of A Kind [2015]

Στο ουσιαστικότερο βήμα της επανασύνδεσής τους, οι Goblin δεν επενδύουν κάποια ταινία αυτή τη φορά. Ο δίσκος, χωρίς να είναι εξαιρετικά σκοτεινός ή horror, διαθέτει πολύ καλές μελωδίες, με μια αίσθηση αδιευκρίνιστου μυστηρίου να υφέρπει σε αυτές. Όπως στο Ιn The Name Of Goblin που φόρο τιμής στο όνομα της μπάντας και ίσως αποτελεί και την πεμπτουσία της μουσικής τους ιδιοσυστασίας ή το Μousse Roll με εισαγωγή βγαλμένη από το Suspiria που αναπτύσσεται προοδευτικά για να κλείσει με το ίδιο σχεδόν τρόπο που άρχισε. Εξαιρετικό κομμάτι είναι επίσης το Kindgom με τα ατμοσφαιρικά του πλήκτρα να καθοδηγούνται από το μπάσο του Pignatelli και την κιθάρα του πάντα πολύ καλού Μorante να το ολοκληρώνει. Ο Μorante είναι πρωταγωνιστής και στο Dark Blue(s), ενώ το Love And Hate συμπληρώνει τα καλύτερα κομμάτια του δίσκου, σε μια επίδειξη του Guarini στο πιάνο. Το εξαιρετικό Four Of A Kind δεν είναι αριστούργημα, είναι όμως ένας δίσκος που γνωστοποιεί τους Goblin σε ένα νεότερο ακροατήριο δίνοντάς του το έναυσμα για μια διπλή αναζήτηση: το έργο των Goblin της 70s περιόδου και τις αντίστοιχες ταινίες που συνόδευσε μουσικά, αυτές του πάλαι ποτέ σπουδαίου ιταλικού κινηματογράφου.

Χρήστος Μήνος

 

By using the ProgRocks.gr website you agree to our use of cookies. ☒Accept