Ο αγαπημένος μας John Wetton

Εισαγωγή: Δημήτρης Καλτσάς
Μετάφραση: Αλέξανδρος Μαντάς

O John Wetton δεν είναι απλά άλλος ένας σπουδαίος καλλιτέχνης με μεγάλη καριέρα που έφυγε νωρίς από τη ζωή. Πολύ περισσότερο δεν είναι απλά άλλο ένα όνομα στη λίστα των πρόσφατων θανάτων μουσικών που πυροδοτεί ανέμπενευστα και συχνά υποκριτικά σχόλια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. H αλήθεια είναι πως η περίπτωση του Wetton δεν συγκίνησε το κοινό αντίστοιχα με το εκτόπισμα του έργου του. Κι αυτό, γιατί ποτέ δε φέρθηκε σαν rock star, αλλά ήταν πάντα διακριτικός, ευγενικός και απίστευτα προσγειωμένος. Στις συνεντεύξεις του σου θύμιζε πιο πολύ τον αγαπημένο σου θείο παρά έναν επαναστάτη rock αστέρα, γιατί η επαναστατικότητα έμενε πάντα στη μουσική και οι τόνοι ήταν πάντα χαμηλοί. Ελάχιστοι έχουν υπάρξει τόσο σπουδαίοι, ξεπερνώντας τα σύννεφα καλλιτεχνικά, χωρίς ποτέ μα ποτέ να το κάνουν σπουδαίο θέμα. Από την καριέρα του Wetton δεν έλειψε τίποτα: τα σπουδαία albums στα οποία έπαιξε, οι τεράστιες μπάντες των οποίων ήταν μέλος, τα διαχρονικά κομμάτια που συνέθεσε και η εμπορική επιτυχία την οποία ο ίδιος δημιούργησε και έζησε, οι αμέτρητες μεγάλες συναυλίες και περιοδείες… τίποτα. Πολύ δε περισσότερο για όλους εμάς του λάτρεις του progressive rock, o John Wetton ήταν κάτι πολύ σημαντικότερο, καθώς υπήρξε ένας εκ των κορυφαίων εκπροσώπων του ήχου σε άφταστες κορυφές όπως το αιώνιο Red και το απίστευτο ντεμπούτο των U.K. Σε τελική ανάλυση, υπήρξε ποτέ καλύτερος τραγουδιστής και μπασίστας στη rock μουσική; Ο επίσης εκλιπών Greg Lake; Ο Geddy Lee ίσως; Πιθανώς αυτοί έρχονται στο μυαλό πρώτοι, αλλά όταν αναλογιστεί κανείς τα πεδία στα οποία δοκιμάστηκαν όλοι τους, η σύγκριση ίσως γέρνει ο υπέρ του πάντα χαμογελαστού John. Το μόνο βέβαιο είναι πως ο θάνατός του δεν ήταν σε καμία περίπτωση αναγκαία συνθήκη για να μην το ξεχάσουμε ποτέ. Από την τεράστια δισκογραφική πορεία του αγαπημένου μας John Wetton επιλέξαμε 10 δίσκους που είναι ξεχωριστοί για διαφορετικούς λόγους.


Mogul ThrashMogul Thrash [1971]

Μετά τη φυγή του κατά τις ηχογραφήσεις του The Grass is Greener από τους Colosseum, ο James Litherland σχημάτισε τους Mogul Thrash με μετέπειτα μέλη των Average White Band και Fotheringay, τον Bill Harisson (ντραμς) και έναν νεαρό 22χρονο στο μπάσο και τα δεύτερα φωνητικά που έπαιζε στους Λονδρέζους Splinter. Το album κυκλοφόρησε από την RCA σε παραγωγή του τεράστιου Brain Auger και σήμερα συγκαταλέγεται στα διαμάντια του βρετανικού progressive rock στις αρχές των 70s. To album αποτελεί μια πιο rock orientated prog-fusion πτυχή των Colosseum με ψυχωμένο παίξιμο, εξαιρετικό δέσιμο και πανέμορφα κομμάτια, όπως το Elegy του Litherland, το οποίο πρόλαβε και ηχογράφησε με τους Colosseum για το The Grass is Greener (κι όμως, εδώ είναι ανώτερο νομίζω). Ακούγοντας το υπέροχο Mogul Thrash ξανά και ξανά, προκαλεί έκπληξη πώς ο νεαρός μπασίστας κλέβει την παράσταση με το ασύλληπτο παίξιμό του στο δισκογραφικό του ντεμπούτο. Αυτή βέβαια ήταν μόνο η αρχή…        

Δημήρης Καλτσάς

Gordon HaskellIt Is and It Isnt [1971]

Η ιστορία παίζει περίεργα παιχνίδια μερικές φορές. Mετά τις ηχογραφήσεις του Lizard, o Gordon Haskell αποχώρησε από τους King Crimson, όντας ο μόνος lead τραγουδιστής τους που δεν έπαιξε ποτέ ζωντανά με την μπάντα. Λίγο μετά ηχογράφησε τον δεύτερο προσωπικό του δίσκο με εξαιρετικούς μουσικούς, μεταξύ των οποίων και ο νεαρός μπασίστας των Mogul Thrash, ο John Wetton, ο οποίος στο It Is and It Isn’t εκτός του μπάσου παίζει πλήκτρα, κιθάρα και κάνει δεύτερα φωνητικά. Το στυλ εδώ είναι ένα ιδιαίτερο singer-songwriter folk, με το σαρδόνιο χιούμορ και τον λυρισμό των μελωδιών του Haskell, αλλά και μια πολύ πλούσια ενορχήστρωση. Τελικά ο Wetton αφού έγινε μέλος των Family και καταξιώθηκε, πήρε τη θέση που είχε ο Haskell στους King Crimson και έγραψε ιστορία. Ο δε ελληνικής καταγωγής Haskell (Χιονίδης ήταν το επίθετο του ελληνοαμερικανού πατέρα του) λόγω οικονομικών υποχρεώσεων έγινε session μπασίστας, ενώ σήμερα ζει μόνιμα στην Σκόπελο. Από το album αυτό προσωπικά μου έχει μείνει το υπέροχο Upside Down.

Δημήρης Καλτσάς

 

FamilyFearless [1971]

Έχοντας ηδη απορρίψει πρόταση του Fripp για ένταξή του στους King Crimson, o Wetton προτίμησε τους Family ως τον επόμενο σταθμό στην καριέρα του μετά τους Μogul Thrash. Κίνηση απολύτως λογική, αν αναλογιστούμε τον πολυσύνθετο χαρακτήρα τους που συνδύαζε folk, jazz, progressive, blues rock, ψυχεδέλεια καθώς και την εμβληματική φιγούρα του Roger Chapman. Iούλιος του ‘71 λοιπόν και το πρώτο δείγμα γραφής ήταν το single In My Own Time που έφτασε μέχρι το No.4 των UK singles charts και παρέμεινε εκεί για 13 εβδομάδες. Αργότερα τον ίδιο χρόνο θα κυκλοφορήσει το Fearless. Η συμβολή του Wetton ανεκτίμητη όσον αφορά την ενορχήστρωση, κάνοντας τον ήχο των Family πιο συμπαγή αλλά και ευέλικτο. Οι αλάνθαστες μπασογραμμές, τα συνοδευτικά φωνητικά καθώς και η δεύτερη κιθάρα λύνουν τα χέρια μελωδικά και ρυθμικά κι αυτό μπορούμε να το διαπιστώσουμε στα Between Blue and Me, Spanish Tide, Save Some for Thee. Mε την ίδια σύνθεση θα κυκλοφορήσουν και το Bandstand μέχρι την αποχώρησή του για να προσχωρήσει στους King Crimson…

Γιάννης Ζαβραδινός

King Crimson – Larks’ Tongues in Aspic [1973]

Το LarksTongues in Aspic ενσαρκώνει για πέμπτη φορά το όραμα του ιθύνοντος νου του Πορφυρού Βασιλέα ενώ αποτελεί τον πρώτο εκ των συνολικά τριών δίσκων στον οποίο συμμετέχει ο κεκοιμημένος πλέον σπουδαίος Βρετανός μουσικός, John Wetton. Η συνθετική συνδρομή του ακραιφνούς καλλιτέχνη στο δίσκο είναι ευρεία ενώ η βελούδινη και συνάμα στιβαρή, σχεδόν bluesy, βραχνή φωνή του, προσδίδει περαιτέρω ποικιλία στην ήδη ποικιλόμορφη και αλλόκοτη κατεύθυνση του δίσκου. Οι έξι συνθέσεις του, όλες απτά δείγματα θεήλατης έμπνευσης, αναπολούν το παρελθόν, αποκοιμίζουν το παρόν και στοιχειοθετούν το μέλλον, καθιστώντας εφικτή την προέλαση αφαιρετικών σημείων, πηγαίων αυτοσχεδιασμών, παραδοσιακών ανατολικών επιδράσεων, ελεύθερων jazz δομών, heavy rock riffs, πάντα υπό τη σχολαστική επιμέλεια του καθοδηγητή Fripp. Μουσούργημα του δυτικού πολιτισμού.

Θωμάς Σαρακίντσης

King Crimson – Red [1974]

Κύκνειο άσμα τόσο για την πρώτη φάση του συγκροτήματος, όσο και για τον ίδιο τον John Wetton με τη μπάντα. Ο πολυαγαπημένος μπασίστας / συνθέτης / τραγουδιστής συμβάλλει ουσιαστικότερα στο δίσκο, στιχουργικά αλλά και συνθετικά, τόσο με τον ύμνο στην αιωνιότητα Starless όσο και με τα αειθαλή One More Red Nightmare, Fallen Angel και το ορχηστρικό Providence. Δίσκος που επενδύεις στις διαβαθμίσεις της πληρότητάς του, λειτουργώντας ως πρόξενος αποκάλυψης. Ένα επίκαιρο αριστούργημα προσφοράς όντως ζωής, μία ρωγμή διαφυγής από το εύθραστο εφήμερο του βίου. Ο John με την άνωθεν μετάβασή του θα συνδιαλέγεται με διάφορους, οι οποίοι θα του μίλουν με πρωτόφαντη θέρμη για το album: ίσως πείσει αργότερα τον Fripp, όταν αναπόφευκτα εκδημήσει, πόσο σημαντικά πράγματα ενορχηστρώθηκαν αλλά και ειπώθηκαν σε τούτο τον δίσκο.

Θωμάς Σαρακίντσης

Phil Manzanera – Diamond Head [1975]

Το Diamond Head είναι ένα εξαιρετικό δείγμα progressive rock που κινείται στα όρια με το art-rock (αν υπάρχουν αυτά τα όρια). Το εκπληκτικό είναι ότι ο Manzanera την ίδια χρονιά έπαιξε σε άλλους δύο δίσκους, το Mainstream των Quiet Sun και το Siren των Roxy Music. Εδώ ως leader επιλέγει να καλέσει μια πλειάδα μουσικών, με αποτέλεσμα ο ακροατής να έρχεται αντιμέτωπος με ονόματα όπως του Robert Wyatt, του Brian Eno και φυσικά του John Wetton. Ο δίσκος περιέχει κάποια instrumental κομμάτια, αλλά και αρκετά που τραγουδούν καλεσμένοι. Ο Manzanera είναι αρκετά έξυπνος ώστε να αφήσει ελεύθερους τους καλεσμένους του να αυτοσχεδιάσουν και ακόμα και να γράψουν. Στο Same Time Next Week, κομμάτι στο οποίο τραγουδά ο Wetton μαζί με την Doreen Chanter, μοιράζεται και τα συνθετικά credits με τον Manzanera και αφήνει ξεκάθαρα το στίγμα του, με την φωνή του, αλλά και το τόσο υποτιμημένο παίξιμό του στο μπάσο.

Κώστας Μπάρμπας

 

Uriah Heep – High and Mighty [1976]

Το High And Mighty είναι το ένατο album των φοβερών Heep που κυκλοφόρησε το 1976 και είναι το τελευταίο με τον David Byron στο μικρόφωνο. Ακολουθώντας το ίδιο πρότυπο με τον προηγούμενό τους δίσκο Return To Fantasy, αυτή η κυκλοφορία μας χαρίζει δέκα καλοδομημένα και πολύ ευχάριστα τραγούδια. Αυτή τη φορά ο John Wetton έχει επιτέλους την ευκαιρία να λάμψει. Το αποκορύφωμα είναι η εκπληκτική bluesy μπαλάντα Weep In Silence την οποία έχει συνθέσει. Η συνεισφορά του δεν περιορίζεται εδώ, αλλά επίσης έχει συν-γράψει άλλο ένα εξαιρετικό τραγούδι, το Footprints In The Snow, ενώ αποδίδει μια γεμάτη ενέργεια ερμηνεία στο One Way Or Another και φυσικά η συμβολή του εντοπίζεται και στον χαρακτηριστικό, μαγικό heavy ήχο του μπάσου του σε ολόκληρο τον δίσκο. Σαράντα χρόνια μετά, το High and Mighty συνεχίζει να διχάζει οπαδούς και κριτικούς, είναι όμως αδιαμφισβήτητα ένα 70s διαμάντι και τεκμήριο του απίστευτου ταλέντου του Wetton.

Goran Petrić

U.K. – U.K. [1978]

Όταν κάποιος ψάχνει ένα παράδειγμα πετυχημένου supergroup, η περίπτωση των U.K. φαντάζει ως η καταλληλότερη. Το αποτέλεσμα της πρώτης σύμπραξης των τεσσάρων αυτών μουσικών μας έδωσε ένα από τους καλύτερους progressive rock δίσκους όλων των εποχών, πόσο μάλλον αυτών που έχουν κυκλοφορήσει εκτός της μαγικής περιόδου 1969–1975. Οι jazz αναζητήσεις των Bruford, Holdsworth είναι εμφανείς, ενώ ο Eddie Jobson χρωματίζει τέλεια το τελικό αποτέλεσμα. Είναι όμως η προσωπικότητα του Wetton που δίνει στον δίσκο έναν κλασικό progressive rock χαρακτήρα, με έμφαση στο songwriting και με έναν ιδιοφυές δοσμένο αέρα εμπορικότητας (πρόδρομο των Asia θα έλεγε κανείς). Η φωνή του έχει βελτιωθεί σε σχέση με την εποχή των King Crimson ή για να ακριβολογούμε μοιάζει πιο σίγουρη, χαρίζοντας μερικές από τις καλύτερές του ερμηνείες. Το U.K. μοιάζει να ανακεφαλαιώνει το τι υπήρξε το progressive rock στα 70s δείχνοντας τη στιγμή που κυκλοφόρησε και ποια κατεύθυνση θα μπορούσε να είχε πάρει στο μέλλον. Αυτό από μόνο του το κάνει ένα σπουδαίο album.

Κώστας Μπάρμπας

U.K. – Danger Money [1979]

Οι σημαντικότατες αποχωρήσεις των Bill Bruford και Allan Holdsworth μετά το αριστουργηματικό ομώνυμο ντεμπούτο των U.K. σίγουρα θα φάνταζαν καταλυτικές για τον ήχο του επόμενού τους έργου. Κι όμως, οι εναπομείναντες John Wetton και Eddie Jobson ανέλαβαν όλο το συνθετικό φορτίο και με την πολύτιμη συνεισφορά του σπουδαίου drummer Terry Bozzio κατάφεραν να ηχογραφήσουν ακόμη έναν εξαιρετικό δίσκο. Χωρίς να αναπληρώνουν το κιθαριστικό κενό, προσέθεσαν ακόμη περισσότερα πλήκτρα και με το rhythm section των Wetton/Bozzio να κάνει θαύματα πήραν το fusion-based progressive rock τους και το εμπότισαν με πιασάρικες μελωδίες και φωνητικά δημιουργώντας ένα αποτέλεσμα τόσο φρέσκο και προφητικό που δεν θα ήταν υπερβολή να το χαρακτηρίσει κανείς «prog του μέλλοντος». Κομμάτια όπως το τεχνοκρατικό The Only Thing She Needs, τα μελωδικά Rendezvous 6-02 και Nothing To Lose, αλλά κυρίως το ομώνυμο και το επικό Carrying No Cross όπου ο Wetton επιδίδεται σε μια από τις κορυφαίες ερμηνείες της καριέρας του, αποτελούν prog κειμήλια για μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για το είδος.

Πάρης Γραβουνιώτης

Asia – Asia [1982]

Το ντεμπούτο του supergroup των Asia κυκλοφόρησε το 1982. Οι τέσσερις παγκόσμιας κλάσης μουσικοί (Wetton, Palmer, Howe, Downess) δημιούργησαν έναν τρομερά επιτυχημένο δίσκο που σκαρφάλωσε στα charts σε όλο τον κόσμο και πούλησε πολύ καλά. Ωστόσο, είναι από τα album που κάθε σοβαρός οπαδός του progressive λατρεύει να μισεί. Εντάξει, μπορεί να είναι κάπως cheesy και περισσότερο pop παρά prog, όμως κάθε τραγούδι που περιέχει είναι πιασάρικο, αλλά συνάμα δυνατό, απλό αλλά και πολύπλοκο και το καθένα είναι παιγμένο με τρομερή ακρίβεια. Το ταλέντο και οι άψογες μουσικές τους ικανότητες αναβλύζουν από κάθε αυλάκι αυτού του δίσκου. Η συνθετική ικανότητα του Wetton είναι εντυπωσιακή και οι ερμηνείες του κορυφαίες, κυρίως στα αθάνατα Heat of the Moment και Wildest Dreams. Ήταν, αδιαμφισβήτητα, η κινητήριος δύναμη πίσω από αυτή την κυκλοφορία. Το πρώτο και μοναδικό αριστούργημα των Asia αντέχει στο πέρασμα του χρόνου και ακούγεται ακόμα και σήμερα τόσο καλό όσο 35 χρόνια πριν!

Goran Petrić

By using the ProgRocks.gr website you agree to our use of cookies. ☒Accept